Asiad Bangkok giờ cao điểm

Asiad Games cuộc hội ngộ lớn nhất của thể thao Châu Á đã diễn ra được 5 ngày với sự góp mặt của gần 10 nghìn thành viên thuộc 41 đoàn thể thao của các quốc gia. Mới năm ngày nhưng đã nhiều nụ cười và cả nước mắt sau những được thua thường thấy của thể thao mà nét đẹp của cuộc chơi lần này xem ra xứng tầm với một đại hội khó khăn của từng nước, kể cả cơn khủng hoảng tài chính ở Đông Nam Á, vận động viên của các quốc gia đã được chăm sóc tốt và đến với cuộc thi bằng cả tâm hồn và sức mạnh của mỗi dân tộc. Trong niềm vui ấy, đoàn thể thao Việt Nam, đông nhất trước nay với 198 thành viên đã vào cuộc một cách tự tin và phấn đấu . Sau khi kết thúc một số nội dung, với các huy chương ở Taekwondo Huy chương vàng Hồ Nhất Thống, 2 huy chương bạc của Nguyễn Duy Khương và Nguyễn Thị Xuân Mai và dư âm những trận cầu mây nẩy lửa giữa 2 đội Việt Nam – Thái Lan, bây giờ là lúc những môn mũi nhọn còn lại của chúng ta đang sắp sửa vào cuộc. Cả nước đang hồi hộp chờ đợi. Ngày 11 tháng 12 là thời điểm vào cuộc của các đô vật Việt Nam. Lĩnh ấn tiên phong là Nguyễn Như Thịnh 54 kg và Mẫn Bá Xuân với 76 kg và hôm sau mới là Nguyễn Thành Khôi 58 kg. Cả 3 đô vật này vào sởi cố điển và 4 ngày sau, từ ngày 15 tháng 12, bộ ba vật tự do mới vào cuộc với Đới Đăng Hủy hạng 54 kg, Lê Đức Tùng hạng 76 kg và Trần Anh Tuấn hạng 58 kg. Rất tiếc cho vật tự do Việt Nam vì ở Asiad 13 không có hạng cân dưới 51 kg cho Trần Vân Sơn, đô vật số 1 của đội nhà và mới đây đoạt Huy chương vàng châu Á sau khi thắng đô vật người Nhật Bản trong trận chung kết với tỷ số 11 – 0. Cũng sẽ là khó khăn cho 6 đô hôm nay nếu như lá thăm đưa họ gặp phải các đối thủ lừng dah vùng Tây Á vì các đô I ran là những ứng cử viên sáng giá nhất ở sới vật Asiad lâu nay. Cùng với vật, Karate đi sau 3 hôm và đây là một nội dung mạnh của đoàn thể thao Việt Nam khi vẫn có mặt chủ nhân của các huy chương bạc Asiad 12 là Phạm Hồng Hà và Trần Văn Thông. Riêng trong ngày 15 tháng 12 cả ba người Hồng Hà hạng 53 kg, Kiều Trang hạng 60 kg và Hồng Thắm hạng trên 60 kg, đã vào trận cả 2 nội dung Kât và Kumite, còn bộ tứ Dương, Thông, Cường, Huy sẽ thi đấu Kumite hết ngày 17 tháng 12. Theo Huấn luyện viên Đoàn Đình Long, Karate Việt Nam năm nay phấn đấu có thành tích cao hơn năm 1994 tại Hiroshima, nhưng vinh dự rơi vào ai thì chưa rõ. Nói đúng hơn thì cả 4 chiến sĩ này đều có hy vọng như nhau!. Cuối cùng là Wushu, niềm kiêu hãnh của Thể thao Việt Nam, một nội dung mà các vận động viên của chúng ta đã có đến 3 chiếc huy chương vàng thế giới. Qúa là hồi hộp. Ngày 16 tháng 12, cả 3 tay đấm Chi Sơn. Việt Lập, Bảo Minh vào cuộc từ 14 giờ và tới ngày 19 tháng 12, họ mới tham dự vòng chung kết. Việt Lập là cựu vô địch thế giới, còn Bảo Minh trong 6 tháng tập huấn tại Vũ Hán đã không có đối thủ. Liệu lần này họ có làm được điều gì đó? Cũng chiều hôm đó, 4 võ sĩ Thúy Hiền, Anh Minh, Thanh Xuân và Duy Kiếm sẽ so tài ở các nội dung Trường quyền. Thái cực quyền kết hợp với 3 nội dung khác. Hôm sau ngày 17 tháng 12, Phương Lan thi Nam Quyền, lại một hy vọng nữa, Liệu 2 nàng Hiền Lan, những Vip của thể thao Việt Nam. Năm nay có thể tiếp tục xuất hiện trên lịch Tết nhiều như khi họ đoạt giải cao trước đây? Biết đâu đấy. Không ai dám lạc quan tếu để nghĩ rằng tại giờ G của Thể thao Việt Nam ở Asiad 13, một nhóm khác như Quốc Thanh, Quốc Trung môn Judo, kể cả các lực sĩ điền kinh như Bích Vân, Bích Hường, đều có thể đăng quang nhưng họ sẽ vượt mình, sẽ chuẩn bị thật tốt cho Sea Games 20 ở Brunei và một số trẻ nghĩ đến Sea games 2003. Dù thế nào, với sự chăm sóc và đầu tư của Nhà nước cùng với mức tăng trưởng về thành tích mà các vận động viên của chúng ta đạt được, người khó tính nhất cũng tràn trề hy vọng về một mùa bội thu của Thể thao Việt Nam.
Phục hồi ngòn tay lò so
Gân gấp ngón tay từ bàn tay đi vào ngón thường chui qua các dây chằng chéo và dây chằng xơ để cố định đường đi, khi các dây chằng, dây xơ này bị viêm co thắt hoặc nhất là gân gấp bị viêm nổi cục thì sự di động của gân gấp qua vùng ngón tay bị cản trở. Mỗi lần gấp và duỗi ngón tay thấy rất khó mà phải cố gắng mới gập và bật ra được như kiểu ngón tay có lò so. Khám có thể sờ thấy gân cơ nổi cục ở vùng gốc các ngón tay phía gan tay. Phương pháp điều trị:
Bấm các huyệt để dãn cơ, giảm sự co thắt tiêu viêm của các dây chằng, dây xơ, gân gấp. Hay gặp ngón giữa, ngón trỏ. Xử lý day các huyệt khúc trì, thủ tam lý, nội quan day, bật ngang thấy các ngón có phản xạ là được. Ấn đẩy huyệt đại lăng, day huyệt lao cung. Ngón cái hay gặp bật ngang huyệt thiên lịch liệt khuyết thấy ngón cái có phản xạ là được. Ấn đẩy huyệt thái uyên trong 2 phút. Ngón nhẫn, ngón út bị đau: Xử lý các huyệt thiếu hải linh đạo bật day ngang huyệt thấy các ngon có phản xạ là được cử động theo nhịp bật thần môn ấn đẩy ra trong 2 phút. Day gân tại chỗ: Để bàn tay của người bệnh ngửa trên mặt bàn. Thủ thuật viên dùng đầu ngón tay hoặc ô mô út của mình dây ngang ngón tay cần tác động theo kiểu trượt đi trượt lại trên mặt gân bị tổn thương. Thời gian thao tác từ 2 đến 3 phút bảo người bệnh gấp duỗi ngón thấy mềm và nhẹ ngay chưa khỏi hẳn từ 5 đến 7 lần điều trị tỷ lệ phục hồi rất cao.
Kim Hà-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 50(811)1998

Bia 700 năm

Chuông nhà thờ đổ từng hồi rền vang khắp thị trấn Plzen nước Tiệp Khắc báo tin về một sự kiện trọng đại và hân hoan: Bia tươi đã được chế tạo thành công. Bia dậy mùi thơm và sủi bọt bỗng nổi tiếng như cồn và làm bừng sáng đêm dài Trung cổ ở đất nước này. Sự kiện đó xảy ra cách ngày nay tròn 700 năm, tức vào cuối thế kỷ 13. Thời bây giờ, người ta đã thống kê được những con số hết sức xúc động rằng, tính từ đứa trẻ còn ẵm ngửa đến các cụ cố cổ lai hy, mỗi người dân Tiệp mỗi năm uống tới 269 lít bia, đoạt chức Vô địch thế giới về môn thể thao thú vị này. Sướng run lên về sự ra đời của món đồ uống mới, vua Va xlap II trịnh trọng ra lệnh cho đám cận thần phải mau chóng tinh thông nghề nấu bia. Dân thị trấn quên khuấy các nghề cũ thấp kém của mình, háo hức lao cả vào sự nghiệp nấu bia. Lời lãi cao là điều cầm chắc! Mà uống bia thì được coi là một hành vi rất đáng kính nể. Các quán bia bao giờ cũng ồn ào, náo nhiệt bởi những đám đông khoái bia, gồm đủ các tầng lớp thị dân, lính tráng, cảnh sát, sinh viên, nghệ sĩ… Ở đó, người ta nói đủ các chuyện nghiêm túc hoặc rất ít nghiêm túc. Bia được nấu làm 2 loại: loại đỏ từ lúa tiểu mạch và loại bia trắng từ lúa đại mạch. Nghề nấu bia chia ra tới 10 chuyên ngành khác nhau. Trong một thời gian dài, người ta không thể học nghề ở đâu nên mỗi người cứ làm theo cái gu của mình nhưng vẫn phải tuân thủ các quy trình chung mà thời đó trước thế kỷ 18 chưa ai dám gọi đó là quy trình công nghệ làm bia. Bia được gọi là an toàn thì cần phải có những đặc điểm nhất định và phải được kiểm định nghiêm ngặt. Các nhà chuyên môn theo dõi các sản phẩm cảm giác chất lượng bia nhất là vị đắng đặc hữu, độ trong suốt, ý vị đậm đà và mùi thơm của bọt sủi các bô nát. Các bác sĩ và các nhà sinh hóa có mặt trong các thành phần các ban kiểm định bia. Bia có tác dụng tốt đối với sức khỏe con người. Lượng uống chỉ nên giới hạn nửa lít đến một lít một ngày là tối đa. Những người nốc thái quá thì dễ bị streess, dễ đâm ba chẻ củ, dễ bê tha, lại cũng dễ bị mắc bệnh tim mạch. Đặc biệt là không được dùng bia khi đang dùng một thứ thuốc nào đó. Người Tiệp tự hào rằng đất nước họ là quê hương gốc của bia. Họ xuất khẩu bia tới 52 nước trên thế giới. Mỹ, Anh, Nga đều là khách hàng của họ. Tại nhà bảo tàng bia ở thị trấn Plzen treo đầy những tranh ảnh, bằng khen và huy chương trong nước và trên thế giới tặng cho các nhà nấu bia danh tiếng. Ai đã viết ở đó dòng chữ: tình yêu, hòa bình, bia, chúng tôi muốn thêm vào đó chữ sức khỏe.
Tin địa phương
Thái Nguyên là một trong 20 tỉnh được ủy ban quốc gia phòng chống AIDS chọn là địa điểm thực hiện giám sát HIV/AIDS. Từ đầu năm 1998 đến nay 20 tháng 11 qua giám sát 10.873 mẫu máu, phát hiện có 69 người mới bị nhiễm HIV/AIDS. Tỷ lệ phát hiện trong 10 tháng năm 1998 tăng gấp hơn hai lần cả năm 1997, 0,63% so với 0,29%. Đáng chú ý đối tượng nghiện chích ma túy phát hiện cao nhất. Đến nay tỉnh đã có 105 người nhiễm HIV, trong đó hầu hết số nhiễm đều ở tuổi thanh thiếu niên dưới 35 tuổi chiếm 95,2% và có hai trường hợp tử vong.
Hải Phòng là một trong ba thành phố được tổ chức y tế thế giới WHO và bộ y tế chọn để triển khai dự án thành phố lành mạnh. Hải Phòng những năm vừa qua đã tích cực xây dựng quận phường lành mạnh. Vừa qua tại trung tâm y tế dự phòng Ngô Quyền thành phố Hải Phòng đã khai mạc lớp tập huấn 2, xây dựng quận lành mạnh cho 80 học viên bao gồm các cán bộ lãnh đạo phường, các hội phụ nữ, cựu chiến binh, y tế phường… Quận lành mạnh phải đáp ứng những tiêu chuẩn, môi trường sạch trong đó có ngõ xóm sạch, chợ sạch đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, trường học sạch, có đủ nước uống chín, bàn ghế có kích thước phù hợp, có khu vệ sinh riêng biệt, duy trì nếp sống văn minh lịch sự giáo dục ý thức tự nguyện tự giác của nhân dân trong việc giữ gìn vệ sinh chung.
Nghệ An để từng bước chuẩn hóa đội ngũ cán bộ công nhân viên chức, ngành y tế tổ chức tuyển công chức cho 214 sinh viên mới tốt nghiệp có nguyện vọng thi vào ngành y tế trường. Trông số 214 người có 31 bác sĩ, 16 tuyến tỉnh, 15 tuyến huyện và xã, 71 y sĩ, 63 y tá, 27 nữ hộ sinh trung học. Trong các ngày 25, 26, 27 tháng 11, học viên tham dự thi 3 phần: lý thuyết tại trường trung học y tế, thực hành tại bệnh viện đa khoa tỉnh và vấn đáp tại văn phòng sở y tế theo từng chuyên ngành. Đây là một trong những yêu cầu không thể thiếu đối với sinh viên học sinh sau tốt nghiệp muốn vào làm việc tại các cơ sở khám chữa bệnh của ngành.
Đồng Tháp mới đây bệnh viện đa khoa tỉnh vừa tổ chức hội nghị khoa học kỹ thuật năm 1998. Đại diện sở y tế, hội y dược học dân tộc. Liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật, sở khoa học công nghệ môi trường, viện Pasteur, các bệnh viện trung tâm khu vực, các trung tâm y tế huyện thị đã đến dự hội nghị, 10 đề tài nghiên cứu khoa học kỹ thuật của các bác sĩ ở các bệnh viện được báo cáo tại hội nghị này là 10 trong số 22 đề tài đã được hội đồng khoa học kỹ thuật của bệnh viện nghiệm thu và đưa vào kỷ yếu công trình nghiên cứu khoa học kỹ thuật bệnh viện đa khoa Đồng Tháp năm 1998. Hội nghị cũng được nghe bác sĩ Nguyễn Đăng Sản, trưởng khoa tiêu hóa bệnh viện thống nhất báo cáo kết quả điều trị loét dạ dày tá tràng vì bị nhiễm helicobacter pylori ở 8 bệnh viện trung tâm trong nước.
Kim Anh-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 49(810)1998

Một vài kỷ niệm với anh Tư

Trụ sở Hội liên hiệp văn học nghệ thuật Việt Nam nơi tôi đến ở cách nhà anh Tư tôi quen gọi như thế vài trăm mét, trên đường Trần Hưng Đạo, nên tôi thường lui tới nhà anh chơi sau những buổi cơm chiều. Do bận nhiều công việc phải thức đêm nhiều, sức khỏe tôi giảm sút ai trong cũng thấy. Có lần tôi hỏi anh Từ về việc nên uống thuốc gì để bồi dưỡng cho lại sức. Anh cười và đáp: “Mùa đông lạnh như thế này, không có thuốc gì bổ bằng phở tái. Trước khi đi ngủ, cậu ra phố ăn một bát phở tái, về nhà trùm chăn ngủ, sáng dạy tập thể dục, người cậu sẽ thấy khỏe ra hơn là uống thuốc”. Nghe lời khuyên của anh Tư mỗi tối khoảng 9 giờ, tôi ra phố chén một bát phở tái để nhiều hành và tiêu, mới dợn ra đã thấy hấp dẫn. Ăn xong về nhà trùm chăn đánh một giấc đến sáng. Trong mấy tháng liền tôi lên cân trồng thấy rõ. Năm 1965, từ căn cứ của Hội văn nghệ giải phóng miền Nam, cặp vợ chồng nghệ sĩ cải lương Thanh Hùng – Ngọc Hoa ra Hà Nội ở tại nàh tôi để dưỡng bệnh. Tôi dẫn các nghệ sĩ này đến nhờ anh Tư Thạch chăm sóc. Từ đấy suốt nhiều tháng, mỗi sáng chủ nhật, anh Tư Thạch thường lái ô tô đến đón Thanh Hùng – Ngọc Hoa đi thăm nơi này, nơi khác và có lần lên tận nông trường Cửu Long để ca vọng cổ và các bài bản cải lương khác để tặng các đồng chí Nam Bộ tập kết yêu thích nghệ thuật cải lương nhất là giọng ca Nam Bộ. Được một vị Bộ trưởng cầm tay lái cho đi thăm và biểu diễn cho các cô, các chú nghe, cặp nghệ sĩ trẻ rất thích và khắc sâu trong lòng mình hình ảnh dễ mến của anh Tư. Sau ngày miền Nam giải phóng, gặp lại Thanh Hùng Ngọc Hoa ở tỉnh nhà Tiền Giang, hai nghệ sĩ luôn nhắc đến anh Tư về thái độ quý trọng, thương yêu của một vị Bộ trưởng đối với thế hệ nghệ sĩ đàn em và coi đó là một kỷ niệm khó quên. Khi nhắc đến anh Tư cả hai đều rơm rớm nước mắt. Anh Tư đã vĩnh viễn ra đi với quyết tâm hiến trọn tấm thân cho công cuộc giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Chẳng những đối với Thanh Hùng Ngọc Hoa, tấm lòng ưu ái của anh Tư cũng đến với một số văn nghệ si từ miền Nam ra Hà Nội chữa bệnh trong những năm chống Mỹ. Sau thời gian chữa trị, trở lại chiến trường các anh em rất là cảm kích và đến từ giã anh Tư, ngỏ lời cảm ơn đặc biệt người anh để lại trong lòng anh em dấu ấn sâu sắc. Năm 1968, khi Hội liên hiệp văn học nghệ thuật Việt Nam, ở Hà Nội nhận được các ký họa từ miền Nam gởi ra trưng bài tại trụ sở của hội, anh Tư đã giành gần trọng buổi để xem tranh và tấm tắc khen ngợi các họa sĩ miền Nam về những đạn đã ghi chép bằng tranh mang tính lịch sử hào hùng của dân tộc. Việc anh Tư theo sự tự nguyện được Đảng điều vào chiến trường giữ mật, nhưng với tôi, một trong những người sống gần gũi với anh Thư Thạch, không khỏi không đau lòng khi nghe một người anh, một đồng chí kiên cường, tấm gương lớn về sự cao cả đã ngã xuống giữa chiến trường không do bom đạn quân thù mà do đem bản thân thử nghiệm để tìm cách chữa trị cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đang bị sốt rừng hoàn thành. Tấm lòng vị tha cực kỳ cao đẹp này không thể phai mờ trong tâm trí mọi người và mọi thầy thuốc nhiều thế hệ. Dù còn phải giữ mật, nhưng khi mất giữa rừng già, anh em quen thân với anh Tư số này không ít đều ôm chặt mặt khóc. Những anh chị em văn nghệ nhất là các anh chị em Nam Bộ, cùng bàn với nhà điêu khắc Diệp Minh Châu gấp rút nặn tượng anh. Suốt mấy tuần lễ, có khi thức trắng cả đêm, Diệp Minh Châu bỏ công sức cố gắng hoàn thành sớm bức tượng theo nguyện vọng của nhiều người. Họ cùng thức đêm với anh, mua thức ăn ngoài phố hoặc nấu tại chỗ để bồi dưỡng nhà điêu khắc. Nghệ sĩ Phan Vân được tập thể phân công đảm trách việc này. Anh Hà Huy giáp, chị Nguyễn Thị Thập, chị Nguyễn Thị Lựu hằng tới lui khích lệ họa sĩ Diệp Minh Châu. Ngày bức tượng thạch cao bề cao trên 1 mét, bề ngang 8 tấc hoàn thành, hàng trăm anh chị em kéo đến xem tượng và thấp nhang mặc niệm anh Tư. Các con anh Tư từ Pháp về, trước tượng cha khóc nức nở, không tài nào an ủi được. Chẳng những con anh Tư khóc mà nhiều người đứng quanh tượng cũng sụt sùi. Xem ảnh và nhớ lại cốt cách, tinh thần, nụ cười hồn hậu và luôn cởi mở của anh Tư, không phụ thuộc tấm lòng của mọi người chờ đợi, Diệp Minh Châu đã hoàn thành bức tượng anh Tư trong một thời gian ngắn nhất và đạt chất lượng cao, ai cũng khen. Ba mươi năm, từ khi anh Tư nằm xuống ở chiến trường, cả nước, chẳng riêng gì giới y học mà đông đảo anh chị em trong giới văn nghệ sĩ và nhân dân đều tưởng nhớ người quá cố với một tấm lòng thương tiếc không nguôi.
Bảo Định Giang-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 49(810)1998

An toàn tiêm chủng cho tất cả

Who và Unicef từ năm 1974 là những đồng tổ chức chương trình tiêm chủng mở rộng. Mỗi năm có hàng triệu trẻ em được cứu sống và tránh được tàn tật cả về tinh thần và thể chất là do được tiêm chủng mở rộng. Chỉ tính riêng trong năm 1997, nhờ tiêm chủng mở rộng mà hơn 150 triệu trẻ đã được phòng và hơn 3 triệu trẻ em đã không bị chết bởi được tiêm vac – xin phòng các bệnh sởi viêm gan B, uốn ván, ho gà, bại liệt. Bên cạnh những thành tựu của tiêm chủng mở rộng thì 1 phần 3 số trẻ em được tiêm chủng mở rộng tại các nước đang phát triển không được tiêm chủng mở rộng trong điều kiện bảo đảm vô khuẩn do những kỹ năng không an toàn và ở những vùng khó khăn không đảm bảo được những quy định an toàn khi tiêm. Who và Unicef coi an toàn tiêm chủng mở rộng là một ưu tiên quan trọng. Điều này có nghĩa là tương lai của vấn đề tiêm chủng mở rộng phụ thuộc vào sự chấp nhận, cam kết của các cá nhân, các chính phủ, cộng đồng về một chính sách và chương trình rộng lớn đảm bảo an toàn tiêm chủng mở rộng cho tất cả mọi người. Những ưu tiên cho vấn đề này bao gồm cung cấp xy lanh an toàn như các loại xy lanh tự hủy, bơm kim tiêm dùng một lần WHO và Unicef sẽ tạo mọi điều kiện có thể để ở mọi nơi, từng bước tổ chức giáo dục, tập huấn về an toàn tiêm chủng mở rộng cho các nhân viên y tế làm công tác này. Who và Unicef cũng nhấn mạnh đến việc dùng các BOX an toàn ở những nơi tổ chức tiêm chủng để thu gom các xy lanh kim tiêm, bông đã dùng nhằm tránh nguy cơ nhiễm bệnh cho các nhân viên y tế và cộng đồng. Chiến lược gọi lại do Who và Unicef phát động bao gồm hệ thống cung cấp vacxin và sử dụng bơm tiêm tự hủy và hộp an toàn để thu gom bông gạc, dụng cụ y tế bẩn, cần được thực hiện trong các chiến dịch tiêm chủng.
Săn sóc đôi chân
Chắc hẳn tất cả bạn gái đều ao ước, có cặp chân thon đẹp, mắt cá chân nhỏ, khỏe mạnh. Nhưng khi đứng trước gương, các bạn lại thấy đôi chân mình còn những điểm không được vừa ý… Nếu như vậy các bạn hãy bỏ chút ít thì giờ mỗi ngày để săn sóc và điều chỉnh đôi chân cho đẹp. Ngoài những động tác thể dục giúp cho cơ thể hoàn chỉnh, các bạn cũng nên chú ý chút ít đến đôi chân của mình. Muốn có đôi chân mềm mại, nhẵn nhụi, trước lúc tắm các bạn nên pha vào nước một chút muối khoáng loại muối này có bán tại các tiệm thuốc tây. Hoặc các bạn có thể hòa với nước độ 2 nắm tinh bột bắp. Sau đó các bạn dùng bọt biển mềm chà xát đôi chân với nước trên. Các bạn nên chà sâu tất cả các hốc, khuỷu chân, bắp thịt trong ngoài đôi chân, như thế các bạn đã xoa bóp giúp cho máu huyết lưu thông mạnh và các vết sần sùi trên đôi chân sẽ biến mất. Sau khi tắm, bạn lau khô người rồi nên dùng loại sữa pha nước thoa đều hết đôi chân, bàn chân, đầu gối. Sau đó bóp nhẹ đều cho ngấm. Như vậy các bạn sẽ tránh được nước có chất vôi làm khô da. Nhớ rửa sạch các kẽ móng chân và ngón chân bằng bàn chải mềm. Những vấn đề khác: Mắt cá chân bị sưng phồng: Buổi tối, nếu mắt cá chân hoặc cổ chân bạn bị sưng phồng vì đi đứng nhiều, các bạn hãy ngâm bàn chân vào nước có pha muối (2 nắm muối hột lớn). Đôi chân nặng: Nếu bạn cảm thấy đôi chân bạn nặng tức, hay nổi đường gân, các bạn hãy kiên nhẫn xoa bóp đôi chân trong ít nhất 5 phút bằng kem. Bàn chân nhạy cảm: Ở nhà, các bạn nên đi chân không luôn. Nhưng nếu bàn chân bạn bị đau ngoài da hay các ngón, hãy xem lại đôi giày, có lẽ quá rộng quá hẹp. Hãy đổi giày khác cho vừa chân. Nếu các bạn có đôi chân thon đẹp hãy giữ gìn mỗi khi ra phố với chiếc quần sọc hoặc váy ngân bằng một lớp kem chống nắng để tránh cháy da. Nên siêng năng tập thể dục để các cơ bắp được săn khỏe.
HN-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 49(810)1998

Xã hội hóa công tác bảo hiểm y tế ở Thủ đô

Nghị định 299/HĐBT ngày 15 tháng 8 năm 1992 của Hội đồng bộ trưởng nay là Chính phủ ban hành điều lệ Bảo hiểm y tế đã đánh dấu sự phát triển trong tiến trình đổi mới của đất nước đối với sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho nhân dân, phù hợp với cơ chế thị trường có sự điều tiết của nhà nước. Sau 6 năm hoạt động, Bảo hiểm y tế đã khẳng định được tính ưu việt và bản chất nhân đạo, sự tương thân tương ái, tính cộng đồng phù hợp với nguyện vọng và truyền thống tốt đẹp của nhân dân ta. Cùng với sự phát triển chung của hệ thống Bảo hiểm y tế cả nước, Bảo hiểm y tế Hà Nội đã được sự quan tâm chỉ đạo của Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, Hội đồng quản trị Bảo hiểm y tế Hà Nội. Đặc biệt là sự chỉ đạo trực tiếp của Sở y tế Hà Nội nên sự nghiệp của Bảo hiểm y tế của Hà Nội ngày càng được phát triển, thể hiện số thẻ phát hành năm sau cao hơn năm trước: Ngoài việc khai thác phát hành thẻ Bảo hiểm y tế cho các đối tượng bắt buộc ở các khu vực hành chính sự nghiệp, doanh nghiệp, liên doanh, văn phòng nước ngoài đặt tại Việt Nam, hưu trí, mất sức, ưu đãi xã hội, Bảo hiểm y tế Hà Nội đã mở rộng Bảo hiểm y tế cho các đối tượng học sinh, sinh viên, hội đồng nhân dân, nông dân và người nghèo. Chương trình Bảo hiểm y tế cho học sinh, sinh viên đã đạt được tiến bộ đáng kể, từ 17.827 người tham gia năm 1995 đã tăng lên 254 nghìn người tham gia Bảo hiểm y tế trong năm 1998. Năm học 1998 – 1999, dự kiến có 300 nghìn người tham gia, đạt gần 70% số học sinh, sinh viên Thủ đô. Chương trình Bảo hiểm y tế cho các đối tượng là đại biểu hội đồng nhân dân các cấp, chương trình Bảo hiểm y tế cho người nghèo được Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội cùng các cấp, các ngành của thành phố quan tâm chỉ đạo. Người nghèo được cấp thẻ Bảo hiểm y tế, được hưởng chế độ khám chữa bệnh Bảo hiểm y tế theo phương thức thực hành thực thi do ngân sách thành phố chi trả. Đến nay toàn thành phố đã có 47,5 nghìn người nghèo được hưởng chế độ khám chữa bệnh miễn phí. Chương trình Bảo hiểm y tế cho nông dân đã được Thành ủy, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội phê duyệt tổ chức thực hiện. Trước mắt năm 1998 – 1999 thực hiện chỉ đạo điểm tại huyện Gia Lâm để rút kinh nghiệm điều chỉnh và triển khai rộng trong toàn thành phố năm 2000. Với kinh nghiệm của 6 năm triển khai hoạt động Bảo hiểm y tế ở Hà Nội bằng sự kiên trì, bền bỉ vượt khó Bảo hiểm y tế Hà Nội quyết tâm từng bước tổ chức thực hiện tốt mục tiêu xã hội hóa Bảo hiểm y tế, góp phần thực hiện văn minh, nhân đạo, công bằng, dân chủ trong khám chữa bệnh ở thủ đô Hà Nội. Có được kết quả trên là nhờ có sự quan tâm chỉ đạo của Thành ủy, Hội đồng quản trị Bảo hiểm y tế Hà Nội, Ủy ban nhân dân và các ban, ngành trong thành phố, đặc biệt là sự chỉ đạo trực tiếp của Sở y tế cùng với sự cố gắng vươn lên của tập thể lãnh đạo và toàn bộ Cán bộ công nhân viên cơ quan Bảo hiểm y tế Hà Nội. Bằng khen của Chính phủ và của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã ghi nhận những thành tích của Bảo hiểm y tế Hà Nội và tạo đà cho sự phát triển của Bảo hiểm y tế Hà Nội những năm sau.
Qùa bệnh viện (tặng Trần Đăng Thao)
Tích tụ nhiều mưa, nhiều nắng hạ
Trái hồng thu mọng ráng trời
Bạn mang cả thiên nhiên huyền diệu
Vào bệnh viện thăm tôi
Bập môi vào vị quả tinh khôi
Có vi lượng của tự do, tình bạn
Mở ra những vườn quê thoáng đãng
Tôi bệnh nhân hai lần thiếu chân trời. Bệnh viện Hữu Nghị tháng 9 năm 1999.
Thơ châm
Nhớ mãi
Vẫn mang nhiễn hiệu ngày xưa
Nhưng nhà hàng ấy bây giờ làm điêu
Cốm như cơm nếp, ướt nhèo
Nhuộm phẩm xanh lét, khiến nhiều người … kinh
Đâu còn tinh khiết vệ sinh
Ăn vào lo cái bụng mình… khó yên.
Nhìn bánh mà thấy tiếc tiền
Thảo nào thiên hạ bớt khen đã nhiều.
Chất lượng đặc sản phăng teo
Ruột đặc lá độn, lèo teo tí nhân.
Khách mua chót một bận nhầm.
Nhớ mãi địa chỉ để lần sau… thôi.
KS Trần Quang Lâm-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 49(810)1998

Bệnh viện thần tiên

Ông Ba Toác hỏi Phiếm tôi: Bác có biết ở nước ta có bệnh viện nào không có tử vong, mọi chuyện đều vui lòng người đến, vừa lòng người đi không? Nếu có, chắc ông giám đốc bệnh viện đó phải ra tòa.
Sao vậy?
Được như thế không khó vì ca nào kho khó một tý là chuyến tuyến sau và bệnh viện đó không cần bác sĩ, chỉ cần vài anh chị biết cười tươi cho bệnh nhân dăm viên thuốc nhức đầu sổ mũi là đủ. Tưởng nhân viên y tế lúc nào cũng phải thường trực nụ cười trên miệng chứ. Chữa bệnh cần an ủi động viên bệnh nhân nhưng không cần tới thứ mị dân. Ví dụ điều 9 trong Y dược quy định phải thông cảm với người nhà bệnh nhân tử vong nhưng có bệnh nhân tử vong ngay trong phòng cấp cứu mà người nhà không muốn đưa xuống nhà đại thể thì có thông cảm được không. Rồi kêu khóc đi lại ngay tại phòng cấp cứu đó khi còn những bệnh nhân khác. Nhân viên y tế lúc đó chia sẻ sự bất hạnh với gia đình nhưng gặp chuyện phạm quy phải kiên quyết chứ, bởi ngoài tư cách bác sĩ còn có tư cách công dân vì người khác, vì cộng đồng. Thế bệnh viện có nhiều ca tử vong? Phải thưởng chắc?
Bác sĩ lại suy diễn rồi. Vấn đề là nguyên nhân tử vong, và quá trình còn nước còn tát. Nếu bệnh tình không qua khỏi nhưng thầy thuốc vẫn gắng hết sức mình dù không cứu được thì vẫn phải khen ngợi chứ. Chuyện vô ý, thiếu tinh thần trách nhiệm gây tử vong lại là chuyện pháp luật, cần trừng trị nghiêm minh.
Nhưng mà tôi vẫn mơ ước có bệnh viện nào đáy không có bệnh nhân tử vong. Sẽ có nhưng bệnh viện tuyến sau sẽ quá tải hoặc bệnh viện toàn chữa cho thần tiên.
Đau nhức xương ở tuổi dậy thì
Cháu 17 tuổi, cách đây 2 năm hay bị nhức mỏi toàn thân, nhất là các khớp, bây giờ thỉnh thoảng vẫn bị. Ngoài ra cháu con hay bị đau đầu, lúc đang ngồi đứng dậy thường bị choáng váng hoa mắt. Vậy cháu mắc bệnh gì? Chữa như thế nào? Đinh Văn Lâm – Hà Tĩnh.
Thư cháu quá ngắn, phần liên can tới xương khớp vẻn vẹn 9 chữ không đủ dữ kiện để chuẩn đoán bệnh. Tuy vậy vẫn có thể nghĩ đến khả năng đau nhức xương trước tuổi dậy thì độ tuổi dưới 16, chỉ là biểu hiện của đau do sự phát triển của xương nhất là xương dài. Trong trường hợp này, đau có đặc điểm là thường xuất hiện trước tuổi dậy thì, chủ yếu đau mỏi ê ẩm ống xương chi dưới, vùng gần khớp gối. Rất ít khi đau ở chi trên và cột sống. Các khớp vẫn cử động bình thường. Không có triệu chứng viêm tại chỗ, không sốt, ăn ngủ bình thường… Trường hợp này không phải bệnh, mà chỉ là đau do phát triển, do đó không cần dùng thuốc. Nếu khó chịu, có thể dùng các thuốc an thần của y học cổ truyền, thuốc giảm đau nhẹ. Hiện tượng xương khớp của cháu xảy ra cách đây đã hai năm, nếu ngày nay cháu thấy không đau nhức gì nữa thì đó chỉ trạng thái nhất thời của lứa tuổi, cháu hãy yên tâm đừng bâng khuâng lo lắng. Trường hợp nếu các xương khớp vẫn thường bị đau nhức, có sưng và sốt, hạn chế cử động… thì cháu cần đi khám ở chuyên khoa xương khớp ngay để được chuẩn đoán đúng và điều trị tích cực. Còn hiện tượng hoa mắt, chóng mắt của cháu lại là vấn đề khác. Cháu nên đi xét nghiệm máu xem có bị thiếu máu không để chữa trị.
Thử nghiệm vacxin u hắc tố
Hãng Avax của Mỹ bắt đầu nghiên cứu giai đoạn 3 vacxin chống u hắc tố ác tính nhất ở da. Hãng cũng đang tiến hành nghiên cứu giai đoạn 2 một sản phẩm tương tự do ung thư buồng trứng. Chế phẩm vacxin này chế tạo bằng cách làm biến đổi bề mặt tế bào ung thư của bệnh nhân được lấy ra trong quy trình phẫu thuật bằng hapten DNP là một phân tử nhỏ. Sau khi phối hợp với và tá dược BCG vacxin làm theo máy đo này được tiêm tĩnh mạch nhiều lần cho bệnh nhân. Thử nghiệm giai đoạn 1 và 2 cho kết quả trên 62 bệnh nhân, 36 người vẫn còn sống sót, sau một thời gian trung bình là 55 tháng. Bệnh nhân trên 50 tuổi có tỷ lệ sống sót cao là 71 so với người dưới 50 tuổi 47%. Mọi nghiên cứu sẽ tiến hành trên 200 bệnh nhân ở giai đoạn 3 đã di căn vào các hạch bạch huyết so sánh cùng vacxin với alphainterferon liều cao.
Cả Phiếm-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 49(810)1998

Dùng thuốc nội, đâu chỉ giới hạn trong bệnh viện

Bệnh viện không phải là một hòn đảo biệt lập. Chủ trương dùng thuốc tiết kiệm, dùng thuốc nội chịu sự chi phối của cả yếu tố bên trong và bên ngoài. Phải có một giải pháp đồng bộ hơn thì mới thực sự được hiệu quả của chủ trương trên. Từ những đối tượng nằm viện khác nhau. Một bệnh nhân bị viêm kết mạc mắt, bác sĩ cho họ hai lọ cloroxit, bệnh nhân không thiết nhận và phàn nàn: đến bệnh viện không có gì hơn, không bõ công đi lại. Một chị bị viêm phổi nhẹ tiêm ampicilin đã đỡ nhưng cố xin dùng cloforan vì nghe người bệnh bên cạnh khen dùng thứ đắt tiền đó rất hiệu nghiệm. Những mong muốn dùng thuốc không hợp lý như thế phần lớn do đối tượng phải nộp viện phí đưa ra. Thuốc thông thường nào người dân cũng biết, cho những biệt dược thật mới có khi cũng chỉ để làm cho người bệnh tin vào sự uyên thâm của mình, âu cũng là một mẹo vặt làm ăn, ai không thông cảm. Theo họ đằng nào cũng phải mất tiền, nếu xài thuốc xịn sẽ được ra viện sớm, khỏi tốn các khoản khác, mà ít ai hiểu được dùng thuốc quá mức cần thiết cũng có hại. Với đối tượng này thầy thuốc ít băn khoăn vấn đề về chuyện tiền nong, đôi khi có thể chiều theo ý người bệnh, nên thường kê nhiều loại thuốc, có loại đắt tiền. Vì thế mức thuốc trung bình cho một ngày điều trị thường cao hơn 14 đến 15 ngàn đồng. Nhưng đối với đối tượng bảo hiểm y tế thì khác hẳn. Ở tỉnh Quảng Trị hằng năm có khoảng 44 ngàn người có thẻ bảo hiểm y tế chiếm 8,3% số dân. Nhưng số người thuộc diện này khám chiếm 60% và điều trị nội trú chiếm 40 đến 50% tổng số chung. Trong khi đó quỹ thuốc bảo hiểm có giới hạn. Hơn nữa nếu người có bảo hiểm y tế khi vượt trần, bệnh viện phải trích chi phí chi bù. Do thế bệnh viện phải áp dụng mọi biện pháp để hạn chế mức chi tiêu tiền thuốc như hiện nay, như kiểm tra chặt chẽ việc chấp hành danh mục thuốc dùng trong bệnh viện của bộ y tế, quyết định 517 BYT/ QĐ, nội hóa phần lớn khoảng 60% danh mục thuốc và gián tiếp khoán định mức chi phí. Nhờ thế mức dùng thuốc trung bình cho một ngày điều trị thường thấp từ 9 đến 10 ngàn đồng. Sự chênh lệch này càng thể hiện rõ hơn trong khi kê đơn điều trị ngoại trú. Đơn cấp thuốc bảo hiểm y tế thường chỉ xê dịch trên dưới 10 ngàn đồng chủ yếu là thuốc nội, nếu có thuốc ngoại thì đa phần là thuốc Ấn Độ. Đơn thuốc cho các đối tượng khác mua, phần lớn là các biệt dược của các nước vốn có nền công nghiệp dược phẩm tiên tiến như Pháp, Mỹ… Mặc dù trong bệnh viện đã có một danh mục thuốc thống nhất do Hội đồng thuốc thông qua, nhưng do điều kiện chi trả khác nhau, nên mức dùng thuốc không giống nhau. Khi  chưa hiểu thấu đáo chủ trương thì việc phân cực dùng thuốc này ít nhiều cũng làm cho người bệnh suy nghĩ thắc mắc…
Đến cách xử lý của thầy thuốc.
Người vào viện có khi có bệnh cảnh giống nhau nhưng chưa hẳng được xử lý như nhau. Trước một trường hợp nhiễm khuẩn bình thường, có thầy thuốc chỉ cho một thứ kháng sinh vừa phải đủ mạnh để trị bệnh. Nhưng cũng có thầy thuốc phủ đầu bằng loại cực mạnh, không bận tâm gì về hậu quả. Làm cho số đông thầy thuốc có cách dùng thuốc thống nhất không phải chuyện dễ. Phác đồ điều trị dù cụ thể đến mấy cũng không đến mức chi tiết để người ta dựa vào đó bắt bẻ nhau về việc chọn lựa thế hệ thuốc, lựa chọn biệt được. Một bác sĩ đã giải thích sự rối rắm này với chúng tôi: Trong nghề, phân biệt cái đúng, cái sai, dù khó mấy rồi cũng sáng tỏ được. Nhưng dưới con mắt người bệnh cái sai đôi khi lại được ái mộ. Dùng một thuốc thật mạnh có thể có hại về sau, nhưng trước mắt chóng khỏi, được người bệnh cho là giỏi. Người thích ăn xôi bao giờ cũng muốn được đánh giá cao, dù đó là thước đo không chuẩn. Ngay cùng một thầy thuốc, việc xử lý ở bệnh viện và ở nhà cũng khác nhau một trời một vực. Một người bệnh đã kế lại cho chúng tôi nghe một chuyện lạ nhưng có thật một trăm phần trăm. Anh vào bệnh viện được bác sĩ giải thích kỹ về đường lối dùng thuốc, về quy định của cơ quan, về định mức kinh phí và cho một số thuốc rất hạn chế. Suốt ruột anh xin xuất viện và gặp lại chính bác sĩ ấy ở nhà. Bác sĩ cho một loạt thuốc có những tên thật lạ tìm mãi mới thấy được cửa hiệu bác sĩ giới thiệu mua. Trong khi hiện nay một ngày không biết có bao lần quảng cáo, người đủ mọi trình độ cao thấp đều tham gia chữa bệnh tư. Thuốc thông thường nào người dân cũng biết, cho những biệt dược thật mới có khi cũng chỉ để làm cho người bệnh tin vào sự uyên thâm của mình, âu cũng là một mẹo vặt làm ăn, ai không thông cảm. Nhưng có một câu hỏi đặt ra: Liệu những người được thầy thuốc tập quen với cách dùng như thế ở nhà sẽ có thái độ như thế nào khi tiếp nhận chủ trương dùng thuốc tiết kiệm, dùng hàng nội lúc họ vào viện? Và có không ít trường hợp người bệnh chuyển từ bệnh viện đến phòng chữa tư có phải do nguyên nhân tế nhị này
Bùi Văn Uy-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 47(808)1998

Hitle chỉ có một tinh hoàn

Ngày 30 tháng 4 năm 1945, Hitle tự sát trong boong ke của mình. Kết quả giám định tử thi được công bố trong cuốn sách có nhan đề là Cái chết của Adolf Hitle năm 1968 của Lev Bezymenski một nhà báo Nga. Các bác sĩ Liên xô mô tả như sau giữa 2 hàm răng của y có nhiều mảnh vụ của một ống thủy tinh đựng chất thủy ngân. Và họ cho là y đã chết do chất độc này. Trên cơ sở báo cáo ấy và của một bản tường thuật của người hầu của Hitle tên là Heinz Linge thì Hitle không chết như một người hùng mà như là một kẻ hèn nhát. Chính Linge đã bắn một phát đạn vào đầu y để làm cho người ta lầm tưởng đã tự bắn để được chết như một người lính. Các bác sĩ Liên Xô cũng rất là ngạc nhiên là khi giám định tử thi Hitle đã không tìm thấy tinh hoàn bên trái của y ở đâu cả, ngay cả những vết tích tối thiểu nhất. Xung quanh chuyện này, có rất nhiều nhận định, suy đoán về tình trạng tâm lý của Hitle. Có thuyết nói rằng vì thiếu chất nên y không đạt được sự khoái lạc tột cùng trong sinh hoạt tình dục. Những người theo học thuyết Freud cho rằng phong thái, tâm lực, tinh lực của một người tùy thuộc vào cái gì đang ẩn náu thầm kín hơn là những gì phát xuất ra ngoài, nhất là về mặt tình dục. Cũng có người suy luận rằng vì thiếu một tinh hoàn nên Hitle đã thiếu tính chất đặc trưng của người đàn ông bởi y đã chết một cách hèn nhát. Cũng có người người lại cho rằng Hitle có thể có những dị dạng bẩm sinh đặc hiệu khác dẫn đến những hành động điên cuồng chống nhân loại và cả sự hèn nhát của y.
Lời bàn: Chuyện Hitle chỉ có một tinh hoàn chắc không có gì để bàn cãi. Còn suy luận nói trên thì cần phải được minh chứng, bởi trên đời này thiếu gì người chỉ có một tinh hoàn mà vẫn nhân hậu vẫn đông con, vẫn khoái chí cuộc đời.
Người thầy thuốc tiên phong trong phòng chống AIDS
Nhà nghiên cứu AIDS nổi tiếng Jona Thau Mann cùng với vợ đã mất trong một vụ tai nạn máy bay của Thụy Sĩ vào đầu tháng 9 vừa qua. Trước khi mất, ông đã soạn thảo xong kịch bản phim tài liệu dựa trên chính cuốn sách của ông “AIDS trong thế giới thứ hai”. Công việc làm phim phòng chống AIDS của nhà dịch tễ học nổi tiếng này được một nhóm làm phim kế thừa và khởi quay vào tháng 11 ở Haiiti. Những người hâm mộ ông nói, mục đích làm phim của ông là phổ biến tầm quan trọng của cuộc đấu tranh chống HIV/AIDS tới đông đảo quần chúng. Phim do Robert Bilheimer đạo diễn, có tiêu đề một lối đi ngắn hơn. Những người làm phim hy vọng bộ phim sẽ được chiếu trên toàn cầu nhân Ngày thế giới phòng chống AIDS năm nay.
Đậu đen loại thức ăn bổ thận
Đậu đen là một loại thức ăn chứa nhiều chất dinh dưỡng là chất đạm, chất béo, chất đường, các loại vitamin B1, B2, và tiền vitamin A… Từ xưa đậu đen còn được sử dụng như một vị thuốc. Theo bản thảo cương mục thì đậu đen vào thận, có tác dụng trị thủy, tiêu thũng, hạ khí, ngăn ngừa phong nhiệt, hoạt huyết giải độc… Theo y học cổ truyền đậu đên tính vị cam bình, có tác dụng bổ thận chấn tâm, hạ khí lợi thủy, giải độc chỉ thống… Với những người bị chứng âm hư thiếu máu, chóng mặt do thận hư thì có thể dùng đậu đen cùng với đương quy, đan sâm để bổ thận, vì như người xưa đã tổng kết: thận thùy đầy đủ thì tâm hỏa sẽ yên. Nêu đun đậu đen với muối, ăn cả cái lẫn nước có thể chữa được bệnh phù thũng do ăn uống kém chất dinh dưỡng, lại có thể làm cho tóc đen lại, qua đó có thể thấy đậu đen có tác dụng bổ thận. Đậu đen rang cháy uống cùng với rượu có thể chữa chứng đau lưng, cấm khẩu cho phụ nữ sau khi sinh nở bị trúng gió. Nếu bị trúng độc do uống nước gây ra có thể sắc nước đậu đen đặc uống sẽ giải được độc, nếu lại cho thêm cam thảo sống vào sắc cùng để uống thì có thể giải mọi thứ nhiệt độc. Đậu đen tuy là loại thức ăn bổ, có giá trị cao về mặt dược học, nhưng không nên ăn nhiều vì dễ gây ra đầy bụng, hại tỳ vị.
PV-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 47(808)1998

Red Fox xử lý chất thải, bảo vệ môi trường

Người bạn mới của chúng ta
Công ty Red Fox được thành lập từ năm 1970, có trụ sở tại P.O. Box 53809, Lafayette, LA.USA theo luật pháp của Mỹ. Tới nay, Công ty Red Fox đã có hàng trăm khách hàng với 5 nghìn hệ thống xử lý chất thải nước thải nhân dụng, nước thải công nghiệp và chất thải rắn đặt tại hơn 20 quốc gia trên thế giới. Công ty Red Fox bắt đầu tìm hiểu thị trường Việt Nam từ năm 1995. Qua thời gian nghiên cứu tìm hiểu chín muồi, Bộ thương mại nước ta đã cấp giấy phép ngày 5 tháng 6 năm 1998 cho Công ty Red Fox đặt văn phòng thường trú tại Việt Nam ở 18, phố Hải Nam 1, phường 7, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh. Vấn đề xử lý chất thải ở nước ta được đặt ra từ lâu, lực lượng tham gia là các hãng, các công ty từ nhiều nước như Liên Xô cũ, Trung Quốc, Nhật, Pháp, Ý, Úc… Tuy nhiên tình hình bảo vệ môi trường nói chung và xử lý chất thải nói riêng càng ngày càng trở nên nghiêm trọng, làm đau đầu các nhà chức trách, gây nỗi lo âu thường nhật cho toàn xã hội. Bởi vậy, sự xuất hiện của Công ty Red Fox lúc này là tăng thêm đồng minh cho chúng ta chống lại sự suy thoái môi trường. Rất đáng hoan nghênh. Với khả năng đa dạng và linh hoạt của mình, Công ty Red Fox đã và đang tham gia xử lý chất thải một cách hữu hiệu từ các dàn khoan dầu khí ngoài khơi, những khu chế xuất, bể chứa dầu, cảng dầu khí, các phương tiện vận tải trên biển, đến các bệnh viện, khách sạn, khu dân cư… trên đất liền. Về công nghệ Công ty Red Fox có nhiều ưu điểm nổi bật như: Thay vì phải xây những bể chứa bằng xi măng hoặc bê tông, kèm theo là hệ thống đường ống dẫn nước thải, dùng máy bơm bơm nước thải vào bể chứa như những công nghệ cổ điển, hệ thống thiết bị của Công ty Red Fox được chế tạo theo dạng hộp trong giống những conterner bằng kim loại không rỉ, đặt áp vào nguồn nước thải. Những hộp thiết bị này di chuyển dễ dàng, có thể tháo ra lắp vào nhiều lần mà không ảnh hưởng đến các thiết bị bên trong. Khi quy mô xử lý lớn lên sẽ không phải phá bỏ hệ thống cũ để xây hệ thống mới, mà chỉ đơn giản là ghép thêm những cái hộp mời vào những cái hộp đang hoạt động. Nhờ thế Công ty Red Fox có thể xử lý những khối lượng nước thải lớn bao nhiêu tùy ý, cũng có thể phân đoạn xử lý dầu nếu chưa đủ điều kiện làm gọn một lần. Cũng bởi những thiết bị của Công ty Red Fox được chế tạo theo dạng hộp, nên nó rất tiết kiệm mặt bằng lắp đặt. Có thể tiết kiệm tới 70% mặt bằng, hoặc hơn, so với công nghệ cũ. Có thể chôn ngầm dưới đất. Thiết bị của Công ty Red Fox sử dụng rất ít điện năng, vào bảo trì đơn giản. Với một hệ thống, chỉ cần một vài người có trình độ lao động phổ thông trông coi. Bất cứ sự điều chỉnh nhỏ và sửa chữa nào đều có thể sử dụng những dụng cụ thông thường. Thiết bị của Công ty Red Fox không để lại bùn lắng. Nói cách khác là bùn đã được phân hủy đồng thời với việc xử lý vệ sinh. Do đó, nước thải sau khi xử lý có thể dùng lại cho nhiều việc như làm lạnh, rửa xe, tưới cây, nuôi cá… Riêng về lò thiêu chất thải rắn, hệ thống thiết bị của Công ty Red Fox đặc biệt rẻ, và đạt chỉ tiêu chống ô nhiễm rất cao. Về vốn, Công ty Red Fox sẵn sàng hỗ trợ tài chính cho các dự án còn thiếu vốn với lãi suất ưu đãi từ 4% đến 5% trên một năm. Về tư vấn, Công ty Red Fox sẽ giúp nhà đầu tư xác định chính xác nhu cầu và khối lượng chất thải, để tiết kiệm tài chính cho đề án. Sau khi hoàn thành hợp đồng, các hệ thống xử lý chất thải của Công ty Red Fox sẽ được bảo hành 1 năm và bảo trì ít nhất trong 8 năm. Trong thực tế, những hệ thống xử lý chất thải của Công ty Red Fox sau 20 năm hoạt động chưa một hệ thống nào hư hỏng tới mức phải sữa chữa lớn. Trong tương lai gần, Công ty Red Fox sẽ xây dựng nhà máy sản xuất thiết bị xử lý chất thải tại Việt Nam, để đáp ứng nhu cầu trong nước với giá rẻ hơn nữa đồng thời xuất khẩu đi các nước khác. Còn hiện nay, Công ty Red Fox đã tiến hành ký kết những văn bản về nguyên tắc tài chính với nhiều địa phương như Cần Thơ, thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Đà Nẵng, Hà Nội và một số tỉnh khác. Trong cuộc gặp thân mật với anh chị em làm công tác báo chí ở Hà Nội, ông Jason P. Gondron – Tổng giám đốc Công ty Red Fox đã nói: “Hoạt động của Công ty Red Fox không chỉ là kinh doanh đơn thuần, mà còn nhằm góp phần cứu lấy môi trường trên trái đất, cứu lấy những con người đang là nạn nhân của thảm họa suy thoái môi trường. Rồi cuộc khủng hoảng tài chính Đông Nam Á sẽ qua đi. Chúng tôi hoàn toàn tin rằng những mục tiêu của Công ty Red Fox đối với Việt Nam và châu Á sẽ đạt được một cách tốt đẹp”.
Lê Trường Sơn – Số 47(808)

Thơ Đường

Đầu tháng 11 vừa qua, báo Người cao tuổi tổng kết cuộc thi dịch thơ Đường sang thơ Việt Nam (dịch bài Buổi sớm rời thành Bạch Đế của Lý Bạch) chỉ trong ba tháng đầu, tòa soạn đã nhận được tới hơn năm trăm bài dự thi, gồm một số bài của các nhà thơ nổi tiếng.
Tôi có một ông bạn người Pháp sinh ra ở Hà Nội, bố mẹ là công chức ở Việt Nam thời trước. Sau khi Pháp mất Đông Dương, ông về nước sinh sống làm việc cho Liên hiệp quốc. Nhưng ông không sao quên được những năm tháng sống ở Việt Nam, đất nước và con người Việt Nam. Tôi gặp ông vào đầu mùa xuân 1990, trong một buổi tiếp đoàn du lịch của Hội Pháp – Việt hữu nghị. Nhắm lạc bên cốc bia, ông cho biết là ông đã học chữ Hán để học Đường Thi vì thơ Lý Bạch, Vương Duy, Mạnh Hạo Nhiên… gợi cho ông một cảnh sắc, một rung cảm… phù hợp với ký ức Việt Nam của ông. Thế là chúng tôi nói chuyện miên man về thơ Đường… Sau đó, chúng tôi kết bạn.
Tôi tự hỏi: thơ Đường có mãnh lực gì khiến cho hơn nghìn năm sau, vẫn được ưa thích ở Việt Nam (như cuộc thi của báo Người cao tuổi cho thấy)? Vẫn làm được chiếc cầu văn hóa giữa hai người da vàng da trắng sống xa nhau hàng vạn dặm?
Trả lời câu hỏi thứ nhất tương đối đơn giản hơn. Đối với Trung Quốc, nước ta cũng như Nhật Bản, Triều Tiên là những nước “đồng văn”, có một thời gian dài dùng chữ Hán trong văn học. Người Việt Nam đã sớm tạo ra một nền thi ca dân tộc với những thể thơ riêng (lục bát, song thất lục bát và các biến thể). Ngoài ra, qua tiếp biến văn hóa, chúng ta đã thể hiện được tình cảm và tư duy trực tiếp qua Đường thi không những bằng chữ Hán – Việt mà cả bằng chữ Nôm và quốc ngữ (nghĩa là bằng tiếng Việt). Thơ chữ Hán của Nguyễn Du là một thí dụ điển hình về sử dụng nhuần nhuyễn Đường luật ở ta. Áp dụng vào Nôm, thì Hồ Xuân Hương và Tú Xương thật tuyệt vời. Dịch Đường thi và thơ chữ Hán nói chung, phải kể đến Đoàn Thị Điểm, Tản Đà. Thế hệ thơ mới những năm 30, một mặt phá vỡ khuôn sáo gò bó của Đường thi, một mặt xao xuyến khám phá lại Đường thi với một tâm hồn mới, như: Hàn Mặc Tử, Vũ Hoàng Chương, Quách Tấn… Dịch thơ Đường trở thành một sự tái tạo lý thú. Đối với thơ Đường, người Việt Nam còn có một lợi thế nữa: chữ Hán – Việt cho đến nay vẫn phát âm theo chữ Hán đời Đường. Vì vậy, ngâm thơ Đường, tự điệu đời Đường. Trong khi đó, qua ngàn năm, âm Hán thay đổi trên đất Trung Quốc: một chữ Hán thời Đường vốn âm “bằng” ngày nay có thể thành âm “trắc” hoặc ngược lại. Do đó trong các tuyển tập Đường thi thường chua hình tròn trắng là âm bằng, hình tròn đen là âm trắc, để giúp người Trung Quốc ngày nay đọc đúng thanh luật đời Đường. Một giáo sư Trung Quốc khi nghe Hoàng Cầm ngâm “Hoàng hạc lâu” bằng Hán – Việt cho là bài ấy do người Trung Quốc ngâm âm Hán chưa chắc hay bằng.
Câu hỏi thứ hai nêu lên: “Ở đâu là sự hấp dẫn của thơ Đường đối với những người như ông bạn Pháp của tôi, thuộc văn hóa phương Tây”. Các tác giả phương Tây dịch thơ Đường đều nêu lên bức “Vạn lý trường thành” giữa hai nền văn hóa Đông Tây. Ngôn ngữ là hàng rào đầu tiên. Margoulies và Demieville nhấn mạnh hai loại “mất mát” khi dịch chữ Hán sang một thứ tiếng châu u mang tính phân tích. Loại thứ nhất do ngôn ngữ châu u đa âm. Bản thân chữ Hán lại có tính nhạc riêng, vvif có đến 4 thanh. Khác với các ngôn ngữ châu u có hiện tượng biến tố và phát sinh phân tách, các từ chữ Hán không thay đổi khi được dùng vào các chức năng ngữ pháp khác nhau (danh từ, động từ, tính từ…) Chính sự thiếu chính xác này lại khiến cho thơ Đường có tính chất mang mang. Loại “mất mát” thứ hai là do văn hóa châu Á có một hệ thống tín hiệu riêng với những hệ thống “mã” riêng. Thí dụ, “xuân” gợi khí dương, phía đông…) – những quy ước khác với phương Tây. Do tính hàm xúc, tính nhạc, tín hiệu văn hóa khác, nên câu thơ Đường 27 âm tiết dịch sang tiếng Pháp có thể phải mất 70 âm tiết mà vẫn chưa thật đúng tứ gốc.
Với bao “mất mát” qua dịch thuật, sức truyền cảm của thơ Đường, còn gì với độc giả châu u? Vẫn còn bản thông điệp về sự thanh thản của tâm hồn và về tình người, ấn tượng về một nghệ thuật thi ca điêu luyện, một thế giới “mà ở đó tất cả là thư giãn, giản dị, thoải mái” (Demieville)
Đối với ta, thơ Đường luật chữ Hán – Việt hoặc chữ Nôm, chữ quốc ngữ thuộc về di sản văn hóa dân tộc, vì đã được Việt hóa, cũng như truyện Kiều (mặc dù xuất phát là một cuốn sách Trung Quốc).
Hữu Ngọc –Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998