Khởi sắc Thanh Sơn (phần 2)

Công ty đã phải áp dụng nhiều biện pháp, nhiều sáng kiến cải tiến để thu quặng ở khai trường 1 và giảm hệ số bóc ở khai trường 2 từ 3,1 xuống 2,01, tập trung sức lực để nâng cao chất lượng, nâng cao hàm lượng lưu huỳnh để nâng giá bán, hạ giá thành, tiếp tục bảo đảm đủ việc làm cho công nhân và duy trì sản lượng ở mức 80.000 tấn/năm.
Với trên 50 sáng kiến cải tiến của công nhân cán bộ, chúng tôi đã tiết kiệm được gần 4 tỷ đồng, sản xuất đã thực sự có lãi. Chỉ tiếc rằng tài nguyên đã cạn kiệt. Việc khai thác trong hai năm tới đây chủ yếu là bòn vét tận thu. Ở cả hai khai trường chính đều đã được Bộ công nghiệp cho phép đóng cửa. Vì thế số vốn trên 23 tỷ được để lại từ nguồn khấu hao cơ bản để đầu tư sản xuất, công ty chưa sử dụng được cùng với một số phương tiện còn phải niêm cất ở trong kho…
Nói là hơn 20 năm, nhưng thực ra chỉ gần đây thợ mỏ Py rít mới thực sự đổi đời nhờ công cuộc đổi mới, nhờ có sự đầu tư đồng bộ cơ sở vật chất kỹ thuật và hoàn thiện cơ sở hạ tầng. Sự thăm dò thiếu chính xác không chỉ tạo ra lãng phí lớn mà còn cắt ngắn niềm vui của gần 1000 gia đình thợ mỏ cùng với công dân trong vùng khi vừa mới “an cư” đã không thể “lạc nghiệp”.
Tôi trao đổi những băn khoăn luyến tiếc của mình với giám đốc Bùi Văn Việt và hỏi về hướng tháo gỡ, anh bỗng sôi nổi hẳn lên như đã nung nấu từ lâu để tìm lối ra:
Từ năm 1995 chúng tôi đã đề nghị Bộ và Tổng công ty cho thăm dò than Py tít ở trong khu vực thung lũng Giáp Lai, đồng thời dự kiến mở mỏ Py rít Ba Trại thuộc tỉnh Hà Tây và đã được phê duyệt. Song rút kinh nghiệm “xương máu”, chúng tôi phải thẩm tra, bàn bạc kỹ và nhận thấy trữ lương ở Ba Trai rất nghèo chỉ chừng 8-10% nên việc đầu tư khai thác ở đây rất dễ không đem lại hiệu quả kinh tế. Vì thế trong khi chờ đợi những kết luận chính xác hơn về trữ lượng Py rít ở các tỉnh phía Bắc, chúng tôi đang mở rộng thăm dò lại chính khu vực Giáp Lai.
Chúng tôi đã có thể yên tâm về thân quặng số 28 cao thể ổn định sản xuất trong hai năm 1997-1998, các thân quặng khác còn phụ thuộc vào Bộ, Cục địa chất và Liên đoàn địa chất 3.
Nghĩa là vẫn còn hy vọng ở Py rít?
Vâng, toàn thể công nhân cán bộ Công ty chúng tôi vẫn hy vọng và chờ đợi.
Chờ đợi gì kia?
Chờ đợi những quyết định của cấp trên về việc thăm dò tỉ mỉ với quy mô lớn đói với Py rít trong khu vực này và trên toàn đất nước. Người ta bảo “Sinh nghề tử nghiệp”. Chúng tôi được đào tạo, được đầu tư để khai thác Py rít, chẳng thể từ bỏ nghề nghiệp dễ dàng được. Nhưng dù lòng đất thực sự không còn Py rít chăng nữa, Công ty chúng tôi vẫn tồn tại vững vàng với cơ chế thị trường vì chúng tôi có thiết bị, có đội ngũ công nhân cán bộ giàu kinh nghiệm, luôn chấp nhận mọi khó khăn thiếu thốn và biết tự tổ chức tốt đời sống cho mình.
Dương Dương Hảo – Sức khỏe & đời sống – Số 8 (716) / Bộ Y tế. – Hà Nội – 1995