Trao đổi với tác giả tô hoàng- phần 1

Trở lại Ngư Thủy trở lại một trách nhiệm
Sau khi đọc xong bài Một suy nghĩ khác về phim trở lại Ngư Thủy của tác giả Tô Hoàng trên báo Lao động số 25 ra ngày 13 tháng 2 năm 1998, tôi có mấy ý kiến muốn trao đổi với tác giả. Mở đầu, dòng chữ in đậm, ông Tô Hoàng viết: Một vài bài báo gần đây lên tiếng lấy làm tiếc vì bộ phim tài liệu nhựa này không có trong danh sách phim dự tuyển giải thưởng năm 1997 của Hội điện ảnh Việt Nam, rằng đây là một bộ phim hay đáng lý ra sẽ phải trao giải, rằng phim khi duyệt bị cắt xén vài chỗ… Những chuyện đó hư thật ra sao tôi không hay, nhưng tôi đã được xem phim này, vì vậy cũng muốn bàn thêm đôi điều dưới góc độ nghề nghiệp. Trước hết tôi lấy làm mừng vì tác giả đã gạt bỏ được những ý kiến đánh giá trước đó đôi khi trở thành định kiến cho những người xem sau dám nhìn thẳng vào mà đưa ra nhận xét. Tránh được tính a dua theo số đông, lật ngược vấn đề đem ra trao đổi là một điều rất cần thiết rất lợi cho phê bình của ta hiện nay. Đây là những dòng tác giả viết, người xem có thể chấp nhận… Những lần phỏng vấn nhân vật một cách tình cờ thường gây nên tiếng cười xót xa ở người xem ví như hỏi về Liên Xô, hỏi về đổi mới… không hề có dẫn dắt, không cấy tình huống trước nên thô, ép, in đậm dấu ấn chủ quan của tác giả. Với nhân vật tác giả chứng nhân Lò Minh sao ít để anh tự sự, tự kể đến thế, mà hầu như cũng rất tít cú quay chộp khi anh gặp lại người cũ, tình xưa. Điều cuối cùng, với một đề tài muốn cảnh tỉnh con người đừng lãng quên, đừng thờ ơ thì cách tạo hình quá đẹp, quá mướt, quá chắt lọc như đã thấy trong phim, xem ra chỉ thích hợp với một bộ phim ca ngợi lao động ở vùng biển. Đây là những nhận xét về hình thức chuyển tải phim. Dựa trên cơ sở căn cứ này, ông Tô Hoàng kết luận bộ phim: Không còn mang tính mới mẻ của sự khai thác và trong Trở lại Ngư Thủy chúng tôi cảm thấy rõ thiếu vắng cái tầm kiến văn. Một bộ phim với kết luận như thế dĩ nhiên không thể là một bộ phim hay và hấp dẫn người xem. Nhưng mở đầu bài báo, ông Tô Hoàng lại thấy: Dĩ nhiên Trở lại Ngư Thủy là một bộ phim nghiêm túc, dễ làm xúc động lòng người đặc biệt là thế hệ đã trải qua những năm tháng đạn bom.

Từ Khôi-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 13(774)1998