Những cuộc chiến chung quanh thực phẩm

Thời gian gần đây, giữa Mỹ và các nước Châu u, cũng như giữa các nước châu âu với nhau, bùng nổ xung đột nghiêm trọng chung quanh vấn đề về thực phẩm. Trên thực tế, an toàn thực phẩm đã trở thành một trong những vấn đề quan tâm sâu sắc của Châu u. Vụ thị bò điên ở Anh, gà nhiễm chất độc đi-ô-xin ở Bỉ và việc chăn nuôi đàn gia súc, gia cầm bằng các loại thức ăn có sử dụng hóc – môn tăng trưởng, các loại sản phẩm thực phẩm được điều chỉnh gen ở Mỹ đã gây ra những thiệt hại nặng nề đối với các nước thành viên Châu u, đồng thời làm tổn hại cả mối quan hệ nội bộ Châu u cũng như dấy lên làn sóng phản đối sâu rộng đối với sản phẩm chuyển gen. Cuộc chiến tranh thịt bò có hốc – môn tăng trưởng giữa Châu u với Mỹ và Canada kéo dài đã phán quyết với thiệt thòi cho các nước Châu u, Mỹ và Canada được áp dụng mức thuế trừng phạt đối với một số nông sản của Châu u trị giá lên tới 116,8 triệu đô la Mỹ trong một năm. Vụ gà nhiễm chất độc đi-ô-xin đã làm Chính phủ Bỉ chao đảo, hàng loạt bộ trưởng quan chức phải từ chức. Tuy nhiên, cuối cùng Châu u cũng đã bãi bỏ việc kiểm tra đi-ô-xin đối với thịt bò xuất khẩu của Bỉ. Trong khi đó, cuộc chiến thịt bò giữa Pháp và Châu u có nhiều hướng gia tăng, tạo mâu thuẫn đáng kể ngay trong nội bộ của Châu u. Ngày 30 tháng 9, Pháp tuyên bố vẫn tiếp tục duy trì lệnh cấm vận đối với thịt bò Anh với nguy cơ bệnh bò điên ở Anh vẫn còn. Pháp từ chối thực hiện chỉ thị của Ủy ban châu âu đưa ra vào cuối tháng 8 vừa qua về bãi bỏ lệnh cấm vận apsd đặt từ hơn ba năm nay đối với thịt bò của nước Anh. Ngày 5 tháng 10 Ủy ban châu âu, đã đặt thời hạn chót buộc nước Pháp đến ngày 13 tháng 10 phải tuân theo các nước khác trong Châu u bãi bỏ lệnh cấm nhập khẩu đối với thịt bò của nước Anh. Ủy ban Châu u cảnh báo rằng nếu nước Pháp không bãi bỏ lệnh cấm vận đối với thịt bò của nước Anh thì liên minh Châu Âu đưa ra vấn đề này ra trước pháp luật. Những ngày gần đây, các cửa hàng tại một số nơi ở nước Anh bắt đầu tẩy chay thực phẩm của nước Pháp như ngừng bán các sản phẩm rượu vang đỏ và pho mát mềm của nước Pháp. Nhiều quán rượu nhà hàng cũng đã loại bỏ rượu Bran-đi của nước Pháp và vang Booc-đô ra khỏi thực đơn. Mặc dù vậy, Chính phủ nước Pháp vẫn kiên quyết bảo vệ quyết định của mình. Còn cuộc chiến về thực phẩm giữa hai bờ Đại Tây Dương xem ra vẫn đang ngày càng trở nên căng thẳng hơn. Trong những năm 90 này, thành tựu khoa học kỹ thuật trong lĩnh vực cây trồng có bước tiến đáng kể. Có đến 4500 loại thực vật được điều chỉnh gen. Các sản phẩm thực vật được điều chỉnh gen có mặt ngày càng nhiều trong danh mục hàng tươi sống, trong thực phẩm đóng hộp… Nhiều người rất lo ngại về việc can thiệp vào bộ gen tự nhiên của nhiều loài thực vật. Và dù chưa có bằng chứng về tác hại của cây trồng thực vật biến đổi gene, nhưng Liên minh Châu u đã ngăn trở việc nhập khẩu một số nông sản thực vật biến đổi gene. Vấn đề an toàn thực phẩm trở thành đề tài hàng đầu tại các diễn đàn thương mại châu u và thế giới. Mới đây, tại Nghị viện Châu u, Chủ tịch Liên minh Châu u ông R. Pro-đi cho biết Ủy ban châu âu đã phải đối mặt với những thách thức do vấn đề an toàn thực phẩm đặt ra và quyết định sẽ đưa ra những quy định, đạo luật chặt chẽ và nghiêm khắc đối với mọi thành viên và cũng sẽ thực hiện các quyết định công bằng đối với tất cả các thành viên trong thị trường thống nhất của Châu u. Tổ chức Lương thực và nông nghiệp Liên hiệp quốc đã tiến hành một hội nghị chuyên đề về nông nghiệp, thương mại và an toàn thực phẩm. Cuộc chiến xuyên Đại Tây Dương về thịt bò của Mỹ có sử dụng hốc – môn tăng trưởng cũng như cây trồng biến đổi gene có lẽ sẽ là đề tài nóng nhất trong chương trình nghị sự của Tổ chức thương mại thế giới đầu tháng 11 tới tại Xi-át-tơn ở nước Mỹ.
Hương Giang-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 58(870)1999