Cái Mũi

Mũi là bộ phận nằm chính giữa khuôn mặt. Mũi có hình dáng khác nhau rất rõ rệt giữa người châu u, người châu Phi, người châu Á… Mũi người châu Phi tẹt và ngắn, giúp cho việc tăng diện tích thoát hơi nước và làm nguội nhanh không khí nóng trước khi lọt vào cơ thể. Mũi người châu u cao và dài, diện tích sụn mũi tương đối lớn, làm tăng lượng máu lưu thông trong động mạch ở niêm mạc mũi. Không khí giá lạnh của châu u vào mùa đông đi qua cái mũi cao rộng này đã được sưởi ấm lên nhiều và các màng nhầy ở mũi đã làm không khí khô khan của xứ này được ẩm ướt thêm lên rất nhiều. Nhờ cấu tạo đặc biệt của mũi mà không khí đi qua mũi đã được giữ khá ổn định ở trạng thái có nhiệt độ là 30 độ C và có độ ẩm là 80%. Các bụi bặm mang theo vi khuẩn, nấm men, nấm sợi đều bị các lông mũi và các chất nhầy ở mũi giữ lại, không cho phép xâm nhiễm vào sâu hơn trong cơ thể. Người châu Á phải chăng đã được trời phú cho cái mũi đẹp nhất không cao quá và cũng không tẹt quá. Mũi không chỉ là cửa ngõ của đường hô hấp mà còn là cơ quan khứu giác của cơ thể. Khi bạn bị ngạt mũi thì ăn uống còn gì là ngon lành nữa. Khả năng phân biệt mùi vì không giống nhau giữa mọi người. Một số người vừa bước vào phòng đã nhận ra ngay mùi gián chết, mùi thuốc lá. Có người còn nhận ra chính xác loại nước hoa khi có một người phụ nữ đi ngang qua. Cũng có người có khả năng khứu giác rất kém. Chuột chết trong nhà mà một tuần lễ sau vẫn chưa khám phá ra được nó chết ở xó nào. Ở Mỹ có một người nổi tiếng về khả năng phân biệt mùi. Về sau ông trở thành nhà sáng tạo ra các loại mùi. Đó là ông Bernar Quelter, chủ một hãng thương hiệu nổi tiếng của New York. Hãng hương liệu này có doanh số hàng năm tới trên 2 triệu đô la Mỹ. Trong hơn 30 năm qua ông đã chế tạo ra được đến trên 10 nghìn loại mùi khác nhau. Các hương liệu này được sử dụng rộng rãi khi sản xuất nước hoa, xà phòng, dầu gội đầu, sữa rửa mặt, sữa tắm, nước giải khát, bánh kẹo, thực phẩm, thậm chí, còn được đưa vào cả màng mỏng đựng thực phẩm, túi giả da… Độ nhạy của khứu giác là khả năng phát hiện được một chất bay hơi ngay ở những nồng độ rất thấp. Với người bình thường, nói chung có thể nhận ra được mùi của Brôm, khi có nồng độ là 1 trên 600 mg trong 50 cm khối không khí hoặc mùi của H2S khi có nồng độ chỉ là 1 trên 700 nghìn mg. Một số chất có mùi đậm đặc thì có thể ngửi thấy khi nồng độ trong 50 cm khối là thấp hơn rất nhiều. Với xạ hương là 1 trên 2 triệu mg, còn với mercaptan là 1 trên 460 triệu mg. Chỉ chất nào có thể bay hơi mới tạo ra cảm giác về mùi.
Tham vấn HIV/AIDS người ta hỏi gì?
Trong công tác tham vấn HIV/AIDS trực tiếp hay điện thoại ở các phòng thâm vấn: Nhà văn hóa Thanh niên, Hội Liên hiệp phụ nữ, Trung tâm Y tế Dự phòng, Liên Đoàn Lao động,… các câu hỏi nêu ra đều tập trung vào đường lây qua quan hệ tình dục trong đó có người là viên chức, có người là công nhân, sinh viên, tài xế, buôn bán… Các đối tượng này đã từng có quan hệ tình dục, với gái mãi dâm, bia ôm, nay cảm thấy lo sợ không biết mình đã nhiễm HIV/AIDS chưa hoặc có người cảm thấy mình không được được khỏe, sụt cân thì lo lắng không biết đó phải là triệu chứng của nhiễm HIV/AIDS không? Các câu hỏi thường được nêu ra là: Cách đây mấy tháng, bạn bè có rủ đi bia ôm, bây giờ muốn biết đã bị nhiễm HIV/AIDS chưa phải làm sao? Mới quan hệ, với gái mại dâm lần đầu làm sao để cô đó bị nhiễm HIV/AIDS chưa? Người bạn tình vẫn khỏe mạnh, không có dấu hiệu gì trên người thì có chắc là họ không bị nhiễm HIV/AIDS chứ? Cách nay 1 tháng có giải phẫu nay bị sốt có phải đã nhiễm HIV/AIDS? Đi bia ôm cách đây 4 ngày, không quan hệ tình dục, nay sốt và tiêu chảy có phải đã nhiễm HIV/AIDS. Chồng thường đi bia ôm, làm sao để biết chồng đã bị nhiễm HIV/AIDS, cách phòng tránh lây từ chồng?
Quan hệ tình dục bao nhiêu lần mới bị lây? Nghe nói nữ dễ bị lây hơn Nam?
Quan hệ với giá mại dâm nhưng cho ra ngoài có an toàn không? Quan hệ miệng sinh dục có bị lây nhiễm HIV/AIDS không? Làm cách nào để biết 1 cô gái mại dâm đã bị nhiễm HIV/AIDS? Cách đây 1 năm có đi bia ôm nay bị nổi ngứa, mất ngủ có phải đã nhiễm HIV/AIDS không? Các đối tượng có hành vi nguy cơ đều đã nghe nói về HIV/AIDS nhưng không áp dụng biện pháp an toàn với lý do lúc đó xỉn quá, chắc lần đầu không sao, hoặc mấy lần trước có thủ sẵn bao cao su nhưng sao lần này quên… Có một câu hỏi ngộ nghĩnh của một thanh niên. Cách đây đã hơn 1 tháng em có đi bia ôm bây giờ nghĩ lại em sợ bị lây HIV/AIDS quá, em có thể trả tiền để bắt cô ta đi làm xét nghiệm được không? Em biết chỗ cô ta làm. Các câu hỏi tham vấn trên cho thấy đường lây qua quan hệ tình dục hiện tại không phải là không phổ biến trong xã hội. Điều này cho thấy HIV/AIDS đã thật sự len lỏi vào gia đình.
GS Nguyễn Lân Dũng-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 55(867)1999.