Các kéo dài tuổi thọ cho các vận động viên

Xin hiểu cho rằng, từ “tuổi thọ” dùng ở đây để chỉ thời gian thi đấu của một vận động viên (VĐV) mà không phải tuổi thọ sinh viên của họ. Trong lĩnh vực Thể dục thể thao đã nhiều năm nay, người ta tập trung nghiên cứu để tìm cách kéo dài tuổi thọ cho các Vận động viên, bởi ở một lĩnh vực mà tỷ lệ đào thải cao như Thể dục thể thao, nhất là với những môn có đối kháng, kéo dài tuổi thọ cho Vận động viên còn là việc tiết kiệm một khoản kinh phí rất lớn cho mỗi quốc gia.
Lịch sử thể thao thế giới đã ghi nhận nhiều kỷ lục về vấn đề này. Một số lão tướng được nhắc đến, chẳng hạn ở môn bóng đá là R. Milla của Camowrun, 40 tuổi 4 tháng 16 ngày còn ghi bàn ở World Cup ’94, thủ môn Dino Zoff ngoài tứ tuần vẫn trấn giữ khung thành đội tuyển Italia, rồi mới đây, Lothar Mathaur đã 37 mùa xuân còn ra trận tại Pháp… Nhưng dù gì, người ta vẫn rút ra một kết luận chung, rằng 30 tuổi là cái ngưỡng cuối của tuổi thọ Vận động viên. Tại France 98, đội Đức được coi là già nhất khi tuổi thọ bình quân xấp xỉ 30 và ở các môn khác cũng như vậy. Còn ở Việt Nam?
Sẽ không là nhầm lẫn, nếu bảo rằng Vận động viên của ta có tuổi thọ cao nhất so với mọi nơi khác. Mà không phải là đối với các Vận động viên phong trào hoặc hạng hai, có nhiều Vận động viên đỉnh cao, thậm chí thuộc tuyến 1 của thể thao Việt Nam là những lão tướng “thứ thiệt” và trước khi đi tìm nguyên nhân của hiện tượng trên, hãy cùng nhau điểm danh lại một số trong họ.
Cây vợt Trần Tuấn Anh B của Tiền Giang, 49 tuổi và đoạt huy chương bạc quốc gia, anh chỉ thua nhà vô địch Vũ Mạnh Cường ở trận chung kết đơn nam, sau khi qua mặt nhiều tuyến thủ xuất sắc khác. Nguyễn Thị Mai của Hà Nội, 39 tuổi đoạt Huy chương bạc đơn nữ ở giải quốc gia năm 97, đồng đội cùng lứa của chị, kiện tướng Nguyễn Bích Ngọc, sau mấy năm nghỉ hẳn, năm 98 dắt con vào thành phố Hồ Chí Minh thi đấu dưới màu áo Vĩnh Long và giành Huy chương bạc đôi nữ, 1 Huy chương đồng đồng đội nữ trong tư thế cây vợt chủ lực.
Xạ thủ quân đội Nguyễn Quốc Cường, ngót 50 tuổi vẫn còn gánh trọng trách trong e kíp súng bắn nhanh của đội tuyển, kiện tướng Đặng Thị Đông mà có nhà báo đã phải gọi bằng “Lão bà Hậu Nghệ” vẫn làm rung chuyển trường bắn Đông Nam Á.
Lão tướng, trung tá Trần Minh Khang, 47 tuổi, huấn luyện viên kiêm cầu thủ chủ công của đội bóng chuyền Quân đoàn 4, đang còn là mối “nguy hiểm” cho nhiều đội bóng mạnh nhất, mỗi khi anh vào cuộc. Ở môn thể thao này, Việt Nam có nhiều lão tướng hơn hết Phạm Thị Rệt, 42 tuổi, là cầu tấn công khôn ngoan của đội vô địch Bưu điện Hà Nội, Trương Hữu Vinh 35 tuổi vẫn là nhà tổ chức số 1 của Việt Nam tại Sea Games 19, đặc biệt mới đây, tại Cúp quốc gia 98, cầu thủ Kim Dung vừa làm mẹ lần thứ hai, trong tình trạng sức khỏe sa sút nhiều, nhưng đã vào trận và trở thành người hùng của đội Bộ tư lệnh thông tin trong việc đoạt Cúp 98.
Đội bóng rổ nam quân chủng không quân, trung phong Nguyễn Văn Dũng được Huấn luyện viên Alfred Rield mới gọi vào, tay chạy Bùi Lương năm nào hoặc các hậu vệ Lê Khắc Chính, Quản Trọng Hùng… đều là những ví dụ.
Vì sao lại có hiện tượng như vậy đối với thể thao Việt Nam? Chắc nhiều người dễ có cái nhìn định kiến, rằng vì trình độ của chúng ta quá thấp kém, cho nên mới còn nhiều lão tướng đến thế! Người viết bài này cho rằng chưa chắc và mong các bên liên quan cần có những nghiên cứu để có kết luận thỏa đáng.
Theo chúng tôi, thực tế này là một đặc trưng riêng của người Việt Nam ta, nó được kết tinh từ tố chất dẻo dai, bền bỉ, từ khả năng thích nghi và chịu đựng rất giỏi của người Việt Nam qua lịch sử dựng nước và giữ nước… Các nhà khoa học có thể còn có những kết luận cụ thể khác khi nghiên cứu thêm về các vấn đề di truyền học, vấn đề dinh dưỡng với người Việt Nam, nhưng phải chăng một thực tế có thể dự liệu trước là tuổi thọ của Vận động viên nước ta, sớm muộn gì cũng được xếp vào hạng cao so với nhiều quốc gia khác. Chỉ riêng ở lĩnh vực hệ thống xương sống và tứ chi của người Việt, được biết mới đây, người ta đã có kết luận rằng quá trình lão hóa của nó chậm hơn so với các khu vực khác.
Những nội dung của các ngành khoa học khác sẽ còn được tiếp tục khai thác và công bố, nhưng với thể thao Việt Nam, thiết tưởng người ta đang thấy một thực tế đã rõ về vấn đề này. Nhưng dù đã có những kết luận có thực của giới khoa học đi nữa, làm sao để nó đi vào cuộc sống thể thao, vào những nội dung rất cụ thể như tuyển chọn, đào tạo, huấn luyện, kẻ cả các chính sách sau này khi sử dụng từng đối tượng, lại là chuyện không giản đơn. Trong ý nghĩa này, mong rằng mọi thế mạnh (nếu có) của nền thể thao Việt Nam, xuất phát từ các kết quả nghiên cứu, cần nhanh chóng tận dụng và phát huy.
Kim Nga –Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998