Vọng cách

Vọng cách (tên khác là cây cách, cách núi), là một cây nhỏ hay cây nhỡ, cao 5 – 7 mét. Cành non hình vuông, đôi khi có gai, có lông mịn sau nhẵn. Vỏ cây màu nâu đỏ, có rãnh là lỗ bì. Lá mọc đối, hình trứng, gốc tròn, đầu nhọn, mặt trên nhẵn bóng, mặt dưới rất nhạt có lông mịn ở gân. Lá vò ra có mùi thơm nhẹ. Cụm hoa mọc ở đầu cành thành ngũ, có lông mịn; hoa màu trắng hoặc lục nhạt, gần như không cuống. Quả hạch hình cầu hoặc hình trứng có màu đen. Mùa hoa quả: tháng 5 – 8.
Cây mọc hoang ở miền núi và trung du, thường gặp ở ven đồi, bờ đầm lầy nước lợ. Còn được trồng làm cảnh và lấy bóng mát. Nhân dân ở một số nơi vẫn hái lá dùng ăn gỏi cá, thịt tái. Phụ nữ đôi khi nấu lá lấy nước gội đầu cho thơm.
Về mặt thuốc, lá vọng cách có vị hăng, đắng, mùi thơm, tính mát, có tác dụng làm se, giảm sốt, nhuận gan:
Chữa kiết lỵ: Lá vọng cách (10 – 20 gam) dùng tươi, rửa sạch, giã nát, thêm nước, lọc, thêm ít đường uống trong ngày. Hoặc lấy lá phơi khô, sao vàng, sắc uống.
Chữa sốt, vàng da: Lá vọng cách (16 gam), nhân trần (16 gam), lá cối xay (12 gam). Tất cả thái nhỏ, phơi khô, sắc với 400 ml nước còn 100 ml, uống làm 2 lần trong ngày.
Chữa sốt rét (nóng ít, rét nhiều): Lá vọng cách (20 gam), lá thường sơn (20 gam), lá khế (15 gam), riễng ấm (15 gam), gừng khô (8 gam). Thái nhỏ, sắc uống.
Có nơi, người ta còn dùng rễ vọng cách chữa đau bụng, ăn không tiêu.
Theo tài liệu nước ngoài, ở Trung Quốc, ngọn non cây vọng cách sắc uống chữa sốt rét. Ở Đài Loan, lá non vọng cách dùng tươi, giã đắp chữa đụng giập, sưng tấy. Ở Ấn Độ, lá vọng cách sắc uống chữa tê thấp. Ở Indonesia, người ta dùng lá ăn hàng ngày để tăng tiết sữa. Ở Philippin, nước hãm lá vọng cách chữa ho, lá tươi giã đắp chữa đau đầu.
Bát đĩa có màu xanh lục làm con người gầy đi
Các thí nghiệm được thực hiện ở trường y trực thuộc Trường đại học G. Hôp – kin (Mỹ) đã cho thấy: Một số mầu như đỏ tươi, màu vàng và màu vàng kích thích sự thèm ăn và làm tăng trọng lượng.
Các màu dịu như màu xanh nhạt, xanh lục làm cho con người bớt háu ăn. Vì vậy, bát đĩa có màu xanh nhạt, xanh thẫm, tím thẫm làm con người ăn ít đi. Cũng có thể dán các loại giấy bồi tường có màu xanh hoặc xanh thẫm để con người ăn ít và gầy đi.
Đỗ Thanh – Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998