Sốt rét đã quay trở lại

Theo báo cáo của Dự án quốc gia phòng chống sốt rét trong 6 tháng đầu năm 1998, sốt rét đã quay trở lại ở 7 tỉnh là Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Nam, Gia Lai, Thừa Thiên Huế, Quảng Ngãi và Lào Cai trên quy mô huyện. Trong tháng 3 và 4/1998 ở huyện Trà Mi (Quảng Nam) đã xảy ra vụ dịch tại 7 xã với 33 thôn bản, tổng số người mắc bệnh SR là 1427, số lam phát hiện 3909, số KST 988, 71,5% là P.falciparum, số người tử vong 6. Tại một số vùng có báo động nguy cơ dịch như Yên Sơn (Tuyên Quang),Văn Bàn (Lào Cai); A Lưới (Thừa Thiên – Huế); Sơn Tây, Trà Bồng (Quảng Ngãi); An Khê Chư Pah, Kbang, Krông ba, Kon chò rò, Mang Giang, Chư sê (Gia Lai). Tình hình sốt rét tại các khu vực có dịch năm 1997 vẫn chưa ổn định như các huyện: Đa Krông, Hướng Hóa (Quảng Trị), Bố Trạch, Lệ Thủy, Quảng Ninh (Quảng Bình).
Số chết do SR là 62 người, tăng 6,9% so cùng kỳ năm 1997 (65/58) trong đó 43,5% là trẻ em, 93% tập trung ở các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên. Các tỉnh có số chết cao là Đắc Lắc (19), Gia Lai (10), Kon Tum (5), Quảng Nam (6), Khánh Hòa (5).
So với cùng kỳ năm 1997, số bệnh nhân mắc SR là 174.816 (giảm 5%); số bệnh nhân SR ác tính 589 (tăng 2,4%). Cả nước có tới 21/62 tỉnh có số bệnh nhân SR tăng, trong đó có 6 tỉnh số bệnh nhân tăng nhiều: Quảng Nam (13.214/3440, tăng 244%); Quảng Trị, (2554/1670, tăng 53%); Quảng Bình (4149/2898, tăng 43%); Gia Lai (10.093/7776, tăng 29,8%); Thừa Thiên – Huế 1820/1048, tăng 73,6%); Quảng Ngãi (2180/1998, tăng 9,1%). Một số tỉnh tuy số bệnh nhân tăng không nhiều hay giảm chậm nhưng nguy cơ sốt rét còn cao như Lai Châu, Cao Bằng, Cà Mau, Kon Tum.
Trước tình hình sốt rét thực sự quay trở lại một số tỉnh, Dự án quốc gia phòng chống sốt rét Bộ y tế, Viện sốt rét KST – CT Hà Nội và hai phân Viện Quy Nhơn, thành phố Hồ Chí Minh cùng toàn ngành phòng chống SR – KST và côn trùng tập trung mọi nguồn lực giám sát dịch tễ, phòng chống dịch; giám sát và phòng chống vector sốt rét; phát hiện và điều trị, quản lý ca bệnh; tăng cường hợp tác quân dân y, đẩy mạnh xã hội hóa công tác phòng chống sốt rét; tăng cường công tác giáo dục truyền thông phòng chống sốt rét, phát động ngày toàn dân phòng chống sốt rét v.v… Ngày 28 và 29/7/1998 tại Hà Nội tổ chức Hội nghị giao ban sơ kết công tác Phòng chống sốt rét 6 tháng đầu năm 1998 các tỉnh phía Bắc nhằm đánh giá đúng tình hình sốt rét ở nước ta, phân tích nhưng khó khăn về chuyên môn, kỹ thuật, về thuốc, về ký sinh trùng và cồn trùng; đề ra “chiến dịch tấn công sốt rét quay trở lại” tại các tỉnh có số bệnh nhân sốt rét tăng cao với mục tiêu chặn đứng và đẩy lùi một bước sự gia tăng tỷ lệ bệnh sốt rét và chết do sốt rét. Ở các địa phương khác, tăng cường giám sát phòng chống dịch, không để dịch lớn xảy ra, khẩn trương áp dụng các biện pháp phòng chống dịch (nếu có) giảm tối đa thiệt hại do sốt rét gây ra. Các địa phương chủ động cử cán bộ các đội lưu động phòng chống sốt rét tới các vùng có nguy cơ cao (vùng có bệnh nhân sốt rét tăng, tỷ lệ KST cao, vùng dịch sốt rét cũ, vùng đang có biến động dân cư lớn, vùng mất mùa, thiên tai đói kém, vùng phát triển các công trình, dự án lớn thủy điện, đồng rừng, kinh tế mới v.v…).
“Chiến dịch công sốt rét quay trở lại bắt đầu từ đầu tháng 8/1998. Với sự nỗ lực của toàn ngành chúng ta hy vọng sẽ chặn đứng và đẩy lùi sự gia tăng của bệnh sốt rét.
Phạm Bình – Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998