Viweco là nơi những con tàu hướng về

Cùng anh cán bộ hành chính bước vào phòng khách, chúng tôi thoáng chút ngỡ ngàng. Một doanh nghiệp gần 40 năm bám cầu, bám cảng, được nhiều nhà chuyên môn trong và ngoài nước đánh giá cao là đây? Khu nhà kiểu biệt thự cũ, sơn cửa đã ngả màu, bàn tủ nguyên dáng của 10 năm trước. Duy chỉ có nụ cười khoe hàm răng trắng đều trên gương mặt đầy đặn của anh Nguyễn Đình Lãnh phụ trách văn phòng làm chúng tôi thấy vững dạ… Ngày 10 tháng 10 năm 1954, Hà Nội giải phóng. Miền Bắc bắt tay xây dựng Cộng hòa xã hội, cùng miền Nam đánh Mỹ. Tháng 5 năm 1959, Công ty xây dựng công trình thủy được thành lập. Đến nay, Công ty xây dựng công trình thủy là doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc Tổng công ty xây dựng công trình giao thông I thuộc Bộ giao thông vận tải. So với hệ thống các doanh nghiệp chuyên xây dựng công trình thủy thì Công ty xây dựng công trình thủy có một bề dày kinh nghiệm thật là quý báu. Gần bốn thập kỷ qua, cán bộ công nhân viên của Công ty xây dựng công trình thủy không quản ngại khó khăn, lăn lộn với nắng gió, bão biển, sự phức tạp của địa chất thi công thành công, đảm bảo tốt chất lượng, tiến độ hàng trăm công trình lớn trải suốt từ Móng Cái đến Mũi Cà Mau. Công ty đảm nhận thi công hầu hết các cảng biển, các công trình thủy công bao gồm cầu cảng, triền tàu, ụ tàu, đường bãi trong cảng. Tiêu biểu như: nhà máy đóng tàu Bạch Đằng, cảng Hải Phòng, cảng Cái Lân, cảng Đà Nẵng, cảng Sài Gòn… liên tục nhiều năm qua, cán bộ công nhân viên Công ty xây dựng công trình thủy đã vượt lên hoàn cảnh và trụ vững. Bước vào cơ chế mới, ngành xây dựng công trình thủy đứng trước những khó khăn chồng chất tự tìm công trình, phải tự lo về vốn: trang thiết bị phục vụ thi công – thiết kế rất là hạn chế, phần nhiều cũ nát, thiếu chính xác, không an toàn. Bài toán về việc làm cho trên 800 lao động sẽ giải đáp sao đây? Thêm nữa, đòi hỏi về chất lượng sự tuân theo các tiêu chuẩn kỹ thuật của phía đối tác ngày càng khắt khe. Nhằm tháo gỡ, một mặt công ty xúc tiến hoạt động tiếp thị, tìm công trình. Một mặt phải nâng cao chất lượng thi công. Đây là khâu quan trọng nhất, đòi hỏi sự cố gắng nhiều mặt. Riêng năm 1998, Công ty xây dựng công trình thủy đã mua một tàu 3000CV đi biển, một quả búa 6 tấn Diezen, 1 cần cẩu 25 tấn, 2 máy phát điện loại 100 KW, sửa chữa và mua mới nhiều thiết bị chuyên dùng khác trị trị giá hàng tỷ đồng. Trình độ chuyên môn đội ngũ kỹ sư, công nhân kỹ thuật hiện được nâng cao. Hằng năm, Công ty xây dựng công trình thủy tổ chức thi sáng kiến cải tiến kỹ thuật. Có nhiều thiết bị thi công được cải tiến lại cho phù hợp với thực tế các công trình, tiết kiệm hàng trăm triệu đồng. Trong sáu tháng đầu năm 1999 Công ty xây dựng công trình thủy đã thực hiện được giá trị công trình đạt 26,7 tỷ đồng, kế hoạch cả năm 52,4 tỷ đồng. Đã bàn giao cầu cảng Cô Tô trị giá trị thi công là 7 tỷ, bãi cảng Đỗ Xá – cảng Hải Phòng… Nhận thêm 10 cầu nhỏ tuyến Đông Hà – Vinh, doanh thu đạt 80% giá trị sản lượng, sự nỗ lực của Công ty xây dựng công trình thủy đóng góp không nhỏ vào sự phát triển của công nghiệp xây dựng, ngành vận tải biển Việt Nam. Chừng ấy năm qua, với những kinh nghiệm đã có sẵn, sự nhận rõ về mình, chúng ta có thể tin vào một Công ty xây dựng công trình thủy vững vàng, tự tin của ngày mai.
Tin tức
Ngoài những việc mà bản thân người phụ nữ phải thực hiện như vệ sinh cơ quan sinh dục, hạn chế sinh đẻ, khám phụ khoa định kỳ cũng như lưu ý các triệu chứng sớm để khám và điều trị kịp thời đã nêu trên thì gia đình, cộng đồng và xã hội cũng đóng vai trò rất là quan trọng trong việc giúp giảm bớt các bệnh phụ khoa: Cộng đồng nên tìm khai thác và dành nguồn nước sạch cho phụ nữ. Các công nông trường, cơ quan, xí nghiệp, gia đình phải xây dựng đủ số lượng các nhà tắm, nhà vệ sinh kín đáo giúp phụ nữ có điều kiện để vệ sinh cá nhân. Xã hội, cộng đồng, gia đình nên có thái độ đúng, về bệnh phụ khoa, nền giáo dục cho các trẻ em gái hiểu biết đúng về bệnh, từ đó mạnh dạn trình bày với cha mẹ khi có những bất thường. Xã hội cần tổ chức tốt các dịch vụ khám chữa bệnh phụ khoa. Cơ quan, xí nghiệp, gia đình tạo điều kiện về thời gian cho phụ nữ có thể khám bệnh hoặc khám phụ khoa định kỳ. Nói tóm lại bệnh phụ khoa không chỉ là một bệnh, một vấn đề sinh học mà còn là một vấn đề xã hội đáng lưu tâm.
Bốn tháng 5044 lượt người tự nguyện hiến máu nhân đạo
Hội chữ thập đỏ thành phố cho biết 4 tháng đầu năm nay đã có 5044 lượt người hiến máu, phần lớn là thanh niên, có người hiến máu đến 2 lượt, 3 lượt. Ngoài ra Hội chữ thập đỏ ở các quận huyện đã tổ chức được 20 đội hiến máu dự bị, bình quân mỗi đội có khoảng 20 người, riêng quận Phú Nhuận có 47 người. Hội Liên hiệp Thanh niên thành phố Hồ Chí Minh cũng đã tổ chức được 16 đội. Các đội hiến máu dự bị sẵn sàng hiến máu cấp cứu kịp thời những trường hợp tai nạn, thảm họa đột xuất. Hội chữ thập đỏ Thành phố Hồ Chí Minh được tổ chức từ thiện quốc tế và trong nước hỗ trợ, dự kiến mua sắm thêm một số trang thiết bị hiện đại để tiếp nhận và bảo quản máu.
Minh Tuấn-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 60(872)1999

Từ một cuộc thi

102 kịch và cải lương gửi tới cuộc thi viết về đề tài AIDS đợt I năm 1996 do Đài truyền hình phối hợp cùng với Ủy ban phòng chóng AIDS của thành phố Hồ Chí Minh tổ chức. Có thể nói gì qua vòng sơ khảo?
Hàng loạt kịch bản đã chọn đề tài AIDS với nạn mại dâm, với ma túy na ná giống nhau như một thôn nữ xinh đẹp vì hoàn cảnh gia đình khó khăn như do nghèo, do cha, mẹ bệnh tật…. hoặc do bị ép duyên lấy người không yêu nên bỏ lên thành phố bị lường gạt, hãm hiếp rồi sao chân vào vũ trường. Nhà hàng, Karaoke mại dâm trá hình, kết cuộc nhiễm HIV/ AIDS, hoảng sợ suy sụp rồi dẫn đến tự tử trong niềm thương tiếc hoặc chưa kịp tự tử thì được cứu vớt, đón nhận trở về trong vòng tay thương yêu và bao dung của người yêu và gia đình… Điều đáng nói, không phải do cốt truyện giống nhau mà chính là diễn biến câu chuyện không hợp lý đặc biệt những tình tiết có liên quan đến kiến thức về AIDS. Sai lầm nhiều nhất chính là vấn đề xét nghiệm HIV, lý do xét nghiệm chưa hợp lý, nội dung chưa đúng như hình ảnh thần chết, sự gán ghép AIDS chỉ là bệnh của nhóm nguy cơ mại dâm ma túy, hoặc đem AIDS ra làm trò đùa, hù dọa thiên hạ… một số tác giả đã bê nguyên xi kiến thức về “AIDS là gì” “Đường lây ra sao?”, phòng bệnh bằng cách nào, từ sách báo gắn vào câu chuyện hết sức gượng ép. Có tác giả trong đoạn kết còn kiến nghị một loạt các biện pháp về phòng chống AIDS. Một số kịch bản có cốt truyện khá là lý thú nhưng lại bị nhồi nhét quá nhiều thông tin về AIDS làm tình tiết trở nên rời rạc, lời thoại quá nhiều so với hành động nên diễn biến nặng nề, chậm chạp. Hãy còn quá sớm để nói về kết quả cuộc thi nhưng đây là một phản hồi đáng lưu ý cho công tác thông tin giáo dục truyền thông về HIV/AIDS/. Đó là sự hiểu biết về AIDS vẫn còn hạn chế, sơ sài và ít nhiều còn lệch lạc, sai lầm trong quần chúng. Nhiều người cho rằng: “AIDS biết rồi, khổ lắm, nói mãi!” nhưng biết điều gì và nói điều gì thật không dễ dàng chút nào! Thay đổi nhận thức còn gay go như thế, thay đổi hành vi còn gian nan đến đâu!.
Giảm thiểu tác hại việc lây truyền HIV qua tiêm chích ma túy
Chiều ngày 17 tháng 4 năm 1996, tại văn phòng Ủy ban Phòng chống AIDS Thành phố Hồ Chí Minh ông Aeron Peak cựu chuyên gia của Liên hợp quốc hợp tác SCF đã trao đổi một số ý kiến liên quan đến vấn đề giảm thiểu tác hại lây nhiễm HIV do tiêm chích ma túy. Công việc này bao gồm các hoạt động thông tin – giáo dục – truyền thông, tham vấn, hệ thống các dịch vụ liên hệ, giáo dục đồng đẳng, chương trình trao đổi kim ống, săn sóc sức khỏe ban đầu. Kinh nghiệm các nước cho thấy họ tiếp cận đối tượng bằng các nhóm hoạt động hơn là bằng giáo dục đồng đẳng qua tiếp xúc cá nhân riêng lẻ. Mỗi nhóm tiếp cận thường gồm người giáo dục đồng đẳng, nhân viên xã hội, nhân viên y tế. Các biện pháp nhằm giảm thiểu tác hại có thể kể: điều trị tập trung, sử dụng methadone uống để cắt dần cơn nghiện, dùng các thuốc thay thế khác, các biện pháp điều trị theo y học dân tộc. giảm thiểu tác hại còn bao gồm việc chăm sóc y tế cơ bản và cung cấp các phương tiện phòng chống khử trùng kim ống, dung dịch khử trùng, gòn gạc, bao cao su. Một số biện pháp giảm thiểu tác hại đã được triển khai thử nghiệm tại thành phố nhưng kết quả còn hạn chế do tình hình sử dụng ma túy ở nước ta, có khác các nước khác. Người nghiện không chỉ dùng chung kim ống chích mà còn sử dụng chung hủ đựng thuốc chích. Việc tiếp cận đối tượng cũng gặp nhiều khó khăn. Vì vậy các biện pháp trên phải được xem xét cẩn thận trước khi áp dụng vào tình hình nước ta.
BS Đoàn Trọng Hiệp-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 60(872)1999

Những cuộc chiến chung quanh thực phẩm

Thời gian gần đây, giữa Mỹ và các nước Châu u, cũng như giữa các nước châu âu với nhau, bùng nổ xung đột nghiêm trọng chung quanh vấn đề về thực phẩm. Trên thực tế, an toàn thực phẩm đã trở thành một trong những vấn đề quan tâm sâu sắc của Châu u. Vụ thị bò điên ở Anh, gà nhiễm chất độc đi-ô-xin ở Bỉ và việc chăn nuôi đàn gia súc, gia cầm bằng các loại thức ăn có sử dụng hóc – môn tăng trưởng, các loại sản phẩm thực phẩm được điều chỉnh gen ở Mỹ đã gây ra những thiệt hại nặng nề đối với các nước thành viên Châu u, đồng thời làm tổn hại cả mối quan hệ nội bộ Châu u cũng như dấy lên làn sóng phản đối sâu rộng đối với sản phẩm chuyển gen. Cuộc chiến tranh thịt bò có hốc – môn tăng trưởng giữa Châu u với Mỹ và Canada kéo dài đã phán quyết với thiệt thòi cho các nước Châu u, Mỹ và Canada được áp dụng mức thuế trừng phạt đối với một số nông sản của Châu u trị giá lên tới 116,8 triệu đô la Mỹ trong một năm. Vụ gà nhiễm chất độc đi-ô-xin đã làm Chính phủ Bỉ chao đảo, hàng loạt bộ trưởng quan chức phải từ chức. Tuy nhiên, cuối cùng Châu u cũng đã bãi bỏ việc kiểm tra đi-ô-xin đối với thịt bò xuất khẩu của Bỉ. Trong khi đó, cuộc chiến thịt bò giữa Pháp và Châu u có nhiều hướng gia tăng, tạo mâu thuẫn đáng kể ngay trong nội bộ của Châu u. Ngày 30 tháng 9, Pháp tuyên bố vẫn tiếp tục duy trì lệnh cấm vận đối với thịt bò Anh với nguy cơ bệnh bò điên ở Anh vẫn còn. Pháp từ chối thực hiện chỉ thị của Ủy ban châu âu đưa ra vào cuối tháng 8 vừa qua về bãi bỏ lệnh cấm vận apsd đặt từ hơn ba năm nay đối với thịt bò của nước Anh. Ngày 5 tháng 10 Ủy ban châu âu, đã đặt thời hạn chót buộc nước Pháp đến ngày 13 tháng 10 phải tuân theo các nước khác trong Châu u bãi bỏ lệnh cấm nhập khẩu đối với thịt bò của nước Anh. Ủy ban Châu u cảnh báo rằng nếu nước Pháp không bãi bỏ lệnh cấm vận đối với thịt bò của nước Anh thì liên minh Châu Âu đưa ra vấn đề này ra trước pháp luật. Những ngày gần đây, các cửa hàng tại một số nơi ở nước Anh bắt đầu tẩy chay thực phẩm của nước Pháp như ngừng bán các sản phẩm rượu vang đỏ và pho mát mềm của nước Pháp. Nhiều quán rượu nhà hàng cũng đã loại bỏ rượu Bran-đi của nước Pháp và vang Booc-đô ra khỏi thực đơn. Mặc dù vậy, Chính phủ nước Pháp vẫn kiên quyết bảo vệ quyết định của mình. Còn cuộc chiến về thực phẩm giữa hai bờ Đại Tây Dương xem ra vẫn đang ngày càng trở nên căng thẳng hơn. Trong những năm 90 này, thành tựu khoa học kỹ thuật trong lĩnh vực cây trồng có bước tiến đáng kể. Có đến 4500 loại thực vật được điều chỉnh gen. Các sản phẩm thực vật được điều chỉnh gen có mặt ngày càng nhiều trong danh mục hàng tươi sống, trong thực phẩm đóng hộp… Nhiều người rất lo ngại về việc can thiệp vào bộ gen tự nhiên của nhiều loài thực vật. Và dù chưa có bằng chứng về tác hại của cây trồng thực vật biến đổi gene, nhưng Liên minh Châu u đã ngăn trở việc nhập khẩu một số nông sản thực vật biến đổi gene. Vấn đề an toàn thực phẩm trở thành đề tài hàng đầu tại các diễn đàn thương mại châu u và thế giới. Mới đây, tại Nghị viện Châu u, Chủ tịch Liên minh Châu u ông R. Pro-đi cho biết Ủy ban châu âu đã phải đối mặt với những thách thức do vấn đề an toàn thực phẩm đặt ra và quyết định sẽ đưa ra những quy định, đạo luật chặt chẽ và nghiêm khắc đối với mọi thành viên và cũng sẽ thực hiện các quyết định công bằng đối với tất cả các thành viên trong thị trường thống nhất của Châu u. Tổ chức Lương thực và nông nghiệp Liên hiệp quốc đã tiến hành một hội nghị chuyên đề về nông nghiệp, thương mại và an toàn thực phẩm. Cuộc chiến xuyên Đại Tây Dương về thịt bò của Mỹ có sử dụng hốc – môn tăng trưởng cũng như cây trồng biến đổi gene có lẽ sẽ là đề tài nóng nhất trong chương trình nghị sự của Tổ chức thương mại thế giới đầu tháng 11 tới tại Xi-át-tơn ở nước Mỹ.
Hương Giang-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 58(870)1999

Ca sĩ hồng hạnh

Thành công với “Tình ca cho em”
Không còn ồn ào, không chọn những bài hát thời thượng theo phong trào hiện nay, Hồng Hạnh xuất hiện trong chương trình riêng “Tình ca cho em” với mười mấy ca khúc phù hợp cùng chất giọng của chị đã hoàn toàn chinh phục khán giả Thành phố Hồ Chí Minh trong 2 đêm ngày 2 và đêm ngày 3 tháng 10 năm 1999 vừa qua. Bằng giọng hát ngọt ngào rất có nghề và cái chính của người phụ nữ ở độ tuổi 30, Hồng Hạnh lúc như đưa người nghe vào cõi ru tình của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, đầy mộng mị, khi như ngất ngay với bản Tình ca cho em của nhạc sĩ Nguyễn Nam cùng với nhiều ca khúc khác của Phạm Trọng cầu, Trần Long Ẩn, Lê Hựu Hà, Dương Thụ… Ở ca khúc nào chị cũng thể hiện được cái thần, cái sâu lắng vốn có. Điều đáng tuyên dương là ca sĩ Hồng Hạnh ở chương trình riêng của chị lần này là chị biết chọn bài hát để thể hiện cho thành công, không lạm dụng các bài hát do thân phụ chị – nhạc sĩ Nguyễn Hữu Thiết sáng tác như trong một chương trình giao lưu văn hóa Việt – Nhật cách đây 5 năm. Dẫu rằng trong bài hát Tình ca cho em của cô con gái, ca sĩ Hồng Hạnh đã dành một góc trang trọng để giới thiệu với khán giả đôi song ca – song thân của mình là nhạc sĩ Nguyễn Hữu Thiết và ca sĩ Ngọc Cẩm, đôi uyên ương của làng nhạc Sài Gòn mấy mươi năm về trước. Khi hai thế hệ cùng có mặt trên sân khấu và hát những “Ai đi ngoài sương gió”, lời người ra đi thì khán phòng thật sự bị xúc động dù giọng ca của đôi song ca – song thân của ca sĩ Hồng Hạnh đôi lúc khi ngắt quãng bởi tuổi tác. Đó cũng là điểm son góp phần làm cho bài hát “Bản tình ca cho em” tạo được cảm tình thật sự đối với người thưởng thức. Để có được thành công của bài Tình ca cho em, ngoài niềm say mê của nghệ thuật công sức của người nghệ sĩ này tỏ ra không phải là ít. Ca sĩ Hồng Hạnh đã bảo ra hơn 3 tháng tập dượt để có 2 đêm diễn và 300 triệu đồng tiền túi tự đầu tư, không nhờ đến một khoản tài trợ nào, tất cả những thứ ấy theo chỉ thị chỉ vì nghệ thuật, và chỉ có thế! Thử nhìn xem các cộng sự của chỉ để thấy sự vượt trội so với những chương trình cá nhân trước đây ngoài dàn nhạc điện tử được xem là đệ nhất của Thành phố Hồ Chí Minh (ban “Những chàng trai Sài Gòn”) còn có sự góp mặt của dàn đàn dây với 15 người của Nhà hát giao hưởng thành phố (nhạc sĩ Trần Vương Thạch chỉ huy biểu diễn) cùng tay saxo Trần Mạnh Tuấn đến từ Hà Nội. Ngoài ra còn có 2 nghệ sĩ ballet Thảo Dung – Mỹ Duyên múa minh họa trong vài ca khúc, ca sĩ Thu Minh cùng song ca với ca sĩ Hồng Hạnh ca khúc ngoại quốc mà Celine Dion và Babra Streisand đã hát chung năm 1998, nhóm nữ Mắt Ngọc… Sân khấu được Hồng Hạnh chọn là nhà hát thành phố nơi sang trọng, ấm cúng nhưng lại ít chỗ ngồi (không phù hợp cho kinh doanh). Một giọng hát đã được thử lửa qua thời gian, không tưng bừng như một ngôi sao thời thượng mà nền nã, sang trọng trong một chương trình cá nhân được đầu tư quy mô, nghiêm túc, tất sẽ đọng lại trong lòng người xem những ấn tượng tốt đẹp. Tình ca cho em là chương trình riêng của một ca sĩ đầu tiên ở Thành phố Hồ Chí Minh thành công, chắc cũng sẽ làm vui lòng khán giả Hà Nội vào giữa tháng 11 năm 1999 sắp tới khi ca sĩ Hồng Hạnh – Tình ca cho em ra hội ngộ cùng khán giả đất Bắc.
Tin vắn thế giới về chống thuốc lá
Mỹ: tổng thống Mỹ Bill Clinton đã tuyên bố Nicotin là một chất ma túy gây nghiện và đề nghị nhiều biện pháp nhằm giảm tỷ lệ người hút thuốc trẻ tuổi, trong đó có cấm các máy bán thuốc lá tự động, chỉ được bán cho người trên 18 tuổi có chứng nhận về tuổi, cấm quảng cáo mác thuốc lá, cấm các hãng thuốc lá tài trợ cho các hoạt động thể thao, văn hóa, cấm quảng cáo thuốc lá ngoài trời gần các trường học và sân chơi, hạn chế quảng cáo ngoài trời, cấm quảng cáo trên các tạp chí của lứa tuổi dưới 20. Những hãng sản xuất thuốc lá phải góp vào một quỹ là 150 triệu đô la để làm quỹ giáo dục giới trẻ về thuocoslas.
Nam Phi: Tổng thống Nam Phi Nelson Mandela tuyên bố rất vinh dự được thưởng huy chương nhân ngày Thế giớ không hút thuốc lá do tổ chức sức khỏe thế giớ tặng. Ông Mandela nói thuốc lá là thách thức gây cấn nhất cho sức khỏe của cộng đồng ở thời đại chúng ta.
Việt Nam: Bộ y tế đã ra chỉ thị không hút huốc lá trong các cơ sở y tế chỉ thị 04 Bộ y tế ngày 19 tháng 5 năm 1995. Hãng hàng không đã thực hiện các chuyến bay không hút thuốc lá. Công đoàn Đường sắt vận động đoàn viên bỏ thuốc, không hút thuốc lá nơi làm việc, hội nghị. Tổ chức truyền thông về tác hại của thuốc lá trên các phương tiện thông tin đại chúng.
An Hiệp-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 58(870)1999

Kính áp tròng

Kính áp tròng mềm đang được nhiều người sử dụng do đem lại hình thức tự nhiên, cái nhìn tự nhiên, sự thoải mái khi đeo cũng như sự tiện lợi khi tham gia các hoạt động thể thao. Ý tưởng về kính áp tròng được Leonard De Vince đưa ra 500 năm trước đây nhưng việc lựa chọn chất liệu phù hợp cho kính áp tròng mềm được làm bằng các chất liệu khác nhau nhưng có chung một gốc là HEMA, chất này hút nước và khi ngậm nước trở nên mềm dẻo và cho phép oxy đi qua để nuôi dưỡng các tế bào mắt. Tuy nhiên dù được làm bằng chất liệu nào thì kính áp tròng đều cản trở lượng oxy tiếp xúc với giác mạc. Các công trình nghiên cứu cho biết đối với kính áp tròng đeo hàng ngày tức là tháo ra ngâm rửa vào buổi tối chỉ số Dk/t tốt nhất phải đạt 24. Còn nếu muốn đeo liên tục không phải tháo ra khi ngủ thì Dk/t phải đạt tháo ra đi ngủ thì Dk/t phải đạt 87 do khi ngủ khả năng tiếp xúc với oxy chỉ còn 1 phần 3 lúc mắt mở chưa nói đến yêu cầu tẩy rửa kính. Chỉ số Dk/t bằng 87 vượt xa khả năng của các kính áp tròng đeo liên tục trong vài ngày. Để tăng cường khả năng vận chuyển khí oxy cho mắt các hãng thường dựa trên hai cách sau: giảm chiều dài trung tâm của kính áp tròng hoặc thay đổi chất liệu làm kính áp tròng. Chất liệu làm có kính áp tròng thể chia làm 2 nhóm chính là ion và không ion, trong mỗi nhóm trên lại có thể chia làm hai loại là hàm lượng nước cao và hàm lượng nước thấp. Hàm lượng nước cũng như lượng ion càng lớn thì khả năng chuyển oxy càng cao tuy nhiên lượng protein và các chất nhờn tích tụ lại trên kinh càng nhiều. Protein tích tục trên kính càng nhiều. Protein tích tụ trên kính áp tròng là nguyên nhân chính dẫn đến các biến chứng ở mắt như GPC, đau mắt đỏ, giảm thị lực và tuổi thọ của kính. Do đó kính áp tròng làm bằng các chất liệu ion hoặc hàm lượng nước cao hơn 50% thường thích hợp cho sử dụng ngắn ngày. Với công nghệ tiên tiến một số hãng đã sản xuất các kính áp tròng có Dk/t lớn hơn 24 mà vẫn làm từ các chất liệu không ion và hàm lượng nước thấp với 38% như chất liệu polymacon ở các loại kính áp tròng Seequense và Optima FW. Sở dĩ những loại kính áp tròng trên có được chỉ số Dk/t nói trên là nhờ công nghệ cao cho phép giảm chiều dài trung tâm của kính mà vẫn không ảnh hưởng đến độ bền và tất nhiên là giảm đáng kể lượng protein tích tục trên kích do vậy cho phép sử dụng kéo dài hơn và an toàn cho mắt hơn.
Nhà nước tặng ngành y tế huân chương sao vàng
Sáng ngày 27 tháng 2 năm 1996, trong không khí của ngày đầu xuân Bính Tý, tại thủ đô Hà Nội, Bộ y tế đã tổ chức trọng thể kỷ niệm ngày Thầy thuốc Việt Nam và đón nhận huân chương Sao vàng, phần thưởng cao quý của nhà nước trao tặng.
Hội thảo quốc gia định hướng nâng cao sức khỏe
Hội thảo quốc gia về định hướng nâng cao sức khỏe do Bộ y tế tổ chức trong 2 ngày từ ngày 6 đến ngày 7 tháng 3 năm 1996, tại Hà Nội đã thành công tốt đẹp. Đại diện Tổ chức Sức khỏe Thế giới do tiến sĩ Rosmarie Erben, khu vực Tây Thái Bình Dương đã trình bày định hướng mới của Y tế thế giới về nâng cao sức khỏe, theo đó, mỗi con người đều có tiềm năng phát triển sức khỏe của mình và chính phủ có trách nhiệm tạo ra các môi trường xã hội thuận lợi yểm trợ cho sự phát triển sức khỏe tốt đẹp đó. Nâng cao sức khỏe tập trung 3 chủ đề chuẩn bị cho cuộc sống, Bảo vệ cuộc sống và chất lượng cuộc sống. Hai chương trình cụ thể đã và đang triển khai ở Việt Nam: Thành phố khỏe thí điểm ở Hải Phòng, Đồng Hới và Vũng Tàu, Trường học khỏe ở một số địa điểm khác. Giáo sư Đỗ Nguyên Phương, Bộ trưởng y tế khẳng định đường lối của Tổ quốc Sức khỏe Thế giớ là hoàn toàn phù hợp với nghị quyết Trung ương IV của Đảng và các chính sách của nhà nước ta, sức khỏe là vốn quý của con người, dự phòng là chính, đa dạng hóa xã hội hóa ngành y, Y đức. Truyền thống giáo dục sức khỏe hiện nay ngày càng được nâng cao và mở rộng. Việt Nam còn có chính sách ưu tiên cho người nghèo, người có công, với đất nước. Bác sĩ Phạm Sĩ Nghiên, giám đốc Trung tâm giáo dục sức khỏe Bộ y tế đã trình bày dự thảo chiến lược quốc gia về giáo dục sức khỏe tại Hội thảo này. Hy vọng sắp tới Chiến lược quốc gia về giáo dục sức khỏe và nâng cao sức khỏe ở nước ta sẽ sớm được ban hành.
GS Duy Hòa-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 58(870)1999

Nhớ bùi giáng

Nàng thơ đẹp
Khi thơ đẹp tới chín tầng
Thì nàng thơ bỗng sương sần cả ra
Tha hồ thằng quỷ con ma
Đến giùm ghè gạ gẫm mà hóa điên
Thưa rằng Đại thánh tề thiên
Nghìn xưa âu cũng chỉ điên chừng này. (Bùi Giáng – Tập lá hoa cồn)
Uống rượu
Uống xong ly rượu cuối cùng
Bỗng nhiên chợt nhớ đã từng đầu tiên
Uống như uống nước ngọc tuyền
Từ đầu tiên mộng tới phiền muộn sau
Uống xong ly rượu cùng nhau
Hẹn rằng mai sẽ quên nhau muôn đời
Em còn ở lại vui chơi
Suốt năm suốt tháng suốt nơi lan tràng
Riêng anh về suốt suối vàng
Trùng phùng Lý Bạch, ngênh ngang Tản Đà
Em còn ở với sơn hà
An còn mất hút gần xay, mất hoài (Bùi Giáng – tập Như Sương)
Thề mà đã một năm kể từ ngày chàng thi sĩ Bùi Giáng ra đi để thực hiện cái dự cảm của mình, ông mất ngày 7 tháng 10 năm 1998.
Riêng anh về suốt suối vàng
Trùng phùng Lý Bạch, ngênh ngang Tản Đà
Em còn ở với sơn hà
Anh còn mất hút gần xa, mất hoài
(Uống rượu – trích Như Sương). Bùi Giáng bảo ông mất hoài. Tôi cứ nghĩ rằng ông vẫn như gần, như xa, lăng đãng như hồn Đạm Tiên vậy. Bởi Đạm Tiên là tên gọi của nỗi ám ảnh thi tứ và thân phận. Có thể nói toàn bộ thân xác, tâm hồn và cuộc sống của họ Bùi là thơ. Ông như có vị tiên thơ, vị thần thơ, cả con quỉ thơ nữa trú ngụ trong người, buột miệng thành thơ. Cứ thử tìm đọc tất cả thơ ông trước sau mà xem. Này nhé trong bài, Đổ quán lấy từ từ trong thành ngữ đổ quán, xiêu đình để nói cái hiện tượng đắm say người đẹp, ông hạ chơi một cặp lục bát:
Nhớ em anh rất có quyền
Ngồi trên bãi rộng quàng xiên vẽ hình
Đúng là ngang tàng thật – có quyền. Cái quyền rất người, rất văn hóa, rất thánh thiện, nó đã là tập tính từ nghìn năm của những người yêu trên bãi cát, trên vách đá, trên trang giấy, vẽ cả trong giấc ngủ, trong nỗi tưởng nhớ nữa. Những nhà luật học thường chia quyền thành quyền bẩm sinh, đói ăn, khát uống, bệnh tật thuốc thang, và các thứ quyền dân sự – công dân. Bùi Giáng nói cái quyền bản năng – văn hóa, yêu đắm say và tưởng nhớ người yêu đến phát điên, phát dại lên. Còn thân phận. Ông là thi sĩ. Ông là giảng viên triết học Phương Đông ở Đại học Vạn Hạnh. Ông là người nghiễn ngẫm bình luận văn chương. Ông là một người mang chứng bệnh tâm thần đặc biệt. Trước khi mất khoảng hai tháng ông với bạn: “Đỡ điên rồi, nhưng yếu lắm”. Ông là người điên – tỉnh:
Đi về mới sự nhớ ra
Điên là thế ấy, cuồng là thế thôi (Bài lá cây trong Sa mạc trường ca)
Điên chơi cho bớt điên đầu
Điên đầu cho bớt điên rầu rĩ chơi (Bài Mây chiều nay trong tập Như Sương). Tôi chợt nhớ một số nhà nghiên cứu y học cho rằng trong tất cả những thiên tài đều có những dấu hiệu của chứng tâm thần. Có lẽ Bùi Giáng cũng như thế. Nhiều người bảo Bùi Giáng là một hiện tượng văn chương của nửa sau thế kỷ 20 ở Việt Nam. Khi nói thân phận ông, tôi nghĩ đến hai hình tượng văn hóa phương Đông có thể đã để lại những ấn tượng mạnh trong nhân cách của ông. Một là sở cuồng – tiếp dư mà văn hóa sử Trung Hoa cho là nhà Nho – điên. Sách Luận ngữ nói rằng ông giả vờ cuồng để không ra làm quan. Trang Tử lại nói ông thường hát bài Phượng hề ca để chiếu giễu Khổng Tử… Đời sau, chính Hán Dũ cũng tự ví mình với sở cuồng:
Hao tiền túy đảo ca giả thùy
Sở cuồng tiểu tử Hàn Thoái Chi
Nghĩa là cái người say lảo đảo hát ca trước hoa đó là ai. Chính là một Sở Cuồng con cháu tên là Hàn Thoái Chi tên của Hàn Dũ. Nhật vật văn hóa cổ kính thứ hai ảnh hưởng nhiều tới nhân cách của Bùi Giáng là Thi Bá Khuất – Nguyên cũng là người nước Sở sống thời Xuân – Thu. Khúc Ly Tao nổi tiếng của Khuất Nguyên từng là nguồn mỹ cảm của biết bao đời. Ông cũng nổi tiếng khi nêu một ẩn dụ nhân cách thanh cao với hoa lan, và vẫn thường cài hoa lên bên người. Về sau, bội lan nghĩa là đeo, giắt hoa bên người được coi như một ẩn dụ về một phong cách sống, về một khát vọng nhân cách. Khi ở Sài Gòn, Bùi Giáng hay đem một giỏ lan đất trước bụng. Cây lan đất cài bên người như một loài cỏ, lá mỏng manh, xanh biết, hoa trắng nhỏ li ti. Mùi hương của nó dường như có dường như không. Tôi hiểu ý ông bèn đặt cho ông là Chàng bội lan hiện đại. Nhưng ông không chỉ tìm nguồn mỹ cảm trong cuộc sống đẹp của người xưa. Ông còn say đắm nữ minh tinh màn bạc Hoa Kỳ là Marylin Monroe. Người mà báo chí Mỹ một thời gọi là Aphrodite nữ thần tình yêu và sắc đẹp hiện đại. Họ còn tôn nàng làm vị nữ thần sắc đẹp của thần điện Hollywood. Những người bạn thân của Bùi Giáng trước năm 1975 cho biết ông khong chỉ mê đắm Monrone mà còn tôn thờ nàng như nữ thần hộ mệnh của mình. Trước năm 1975 thơ ông thường nói đến nàng.
Mở bây giờ tới muôn sau
Mở từ thiên cổ tới màu Lyn-rô (Lá hoa cồn)
Thưa rằng: thà sống với ma
Miễn là được thấy lại tòa Mông – rô (Trời hỏi)
Lyn-rô hay Mông-rô chính là tên Việt – hóa của vị thần nữ phương tây ấy của họ Bùi. Nhớ ông, nhân ngày giỗ đầu, tôi tân thành cầu cho ông thỏa nguyện những gì mà ông ước muốn lúc sinh thời – Trùng phùng Lý Bạch, nghênh ngang Tản Đà và được thấy lại tòa Mông – rô.
Mai Ngân Hà-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 55(867)1999

Cầu duyên

Muốn đăng ký mã số hãy tự giới thiệu chiều cao, cân nặng, dung mạo, trình độ, nghề nghiệp, nếp sống, sở thích, vùng cư trú… và những yêu cầu về đối tượng. Kèm theo 1 bản photo 1 loại giấy tờ có tính pháp lý của bản thân, nếu ly dị, cần có bản chụp quyết định ly hôn. Muốn làm quen với mã số nào đó, hãy viết thư cho người đó, bỏ vào phong bì dán tem sẵn cho vào phong bì khác gửi về tòa soạn. Thư gửi Cầu duyên và kể cả bài vở cho trang này, xin để rõ người nhận Duệ Anh. E15 (nữ): Sinh năm 1979 cao 1 mét 57, nặng 46 kg, ưa nhìn. Hiện là sinh viên năm thứ hai. Hai lần nữa tốt nghiệp ra trường làm giáo viên. Chân thành thẳng thắn, giản dị, biết vì mọi người. Thích nội trợ sách báo, ca nhạc, thể thao. Mong làm quen với bạn trai có ngoại hình bình thường, cao 1 mét 62, trở lên, tri thức, hiểu biết rộng, và lớn tuổi. Có ý chí bản lĩnh.
E16 (nữ) sinh năm 1968 cao 1 mét 60 nặng 45 kg. Quê Thái Bình, hiện đang làm việc tại Hà Nội. Trình độ học vấn hết phổ thông trung học. Tính tình vui vẻ, thật thà. Chưa xây dựng gia đình, thích sách báo, phim ảnh, ca nhạc. Mong tìm bạn nam hơn tuổi, chân thành, đứng đắn. Chấp nhận mọi hoàn cảnh, nếu hiện tại bạn nam không bị ràng buộc về hôn nhân, bộ đội càng tốt.
E17 nữ: Sinh năm 1977 cao 1 mét 50. Trình độ học vấn Trung cấp chuyên nghiệp. Sống tại Hà Nội. Trầm lặng, ít nói, coi trọng sự chân thành, thủy chung. Mong tìm bạn trai hơn tuổi từ 5 tuổi trở lên, ý thức ổn định cuộc sống. Mong người đạo đức, trình độ cao đẳng trở lên, có việc làm ổn định.
Ngắm hoa quỳnh
Chè hương hai ấm thơm lừng
Rượu ngon một chén đã lừng hơn men
Đầu thu trăng giãi bên thềm
Hoa Quỳnh thức giấc êm đềm tỏa hương.
Kể chuyện ngày xưa
Mất giày
Lưu Ngưng Chi người đời Nam Tống, tính tình rất khẳng khái. Một hôm, ông đang đi giày. Có người đến bảo rằng đấy là giày của mình. Ông Lưu đưa giày cho người đó. Sau đấy, người đó tìm thấy giày của mình. Biết là nhầm người đó đem giày trả lại Lưu Ngưng Chi. Lưu Ngưng Chi nhất định không nhận. Thẩm Lân Sĩ, người đời Nam Tề, học thức rất rộng. Một hôm cũng đang đi giày. Cũng có một người đến bảo đấy là giày của mình. Ông Thẩm đưa giày cho người đó. Sau đấy người đó tìm thấy giày của mình. Biết là nhầm, người đó đem giày trả lại cho Thẩm Lân Sĩ. Thẩm hỏi: Không phải giày của anh à? Vâng thì là giày của tôi. Cho tôi xin lại. Cảm ơn anh rất nhiều. (Theo Tô Thức, đời Tống).
Sợ: Một ông sai con đi mua hàng chịu. Khi chủ quán đến đòi tiền ông ta liền chửi ai bảo cô ngu bán chịu cho trẻ con làm gì. Một thời gian sau ông ta lại định đến mua chịu. Chủ quán: Tôi sợ bán chịu cho ông lắm. Ông khách: Tại sao vậy? Chủ quán: Tội sợ thằng con ông nólaij chửi tôi. (Mã Thị Hư – Trung tâm y tế Yên Bình – Yên Bái).
Giao hẹn: Chồng lỡ tay đánh vợ sưng trán. Nghĩa ân hận và thương vợ, hôm sau anh mua tặng vợ hộp son môi và mấy chỉ kẻ. Vợ làm lành: Hễ em dùng hết anh lại đánh em tiếp nhé. (Lê Nam – Thị trấn Me – Ninh Bình).
Khen: Cô con gái 65 tuổi, đến chơi với mẹ mình 85 tuổi, kể chuyện: Con bé Oshin nhà con khéo léo, gọn gàn lắm, bà ạ. Tên nó hay nhỉ. Cười. (Mai Hương – Phan Bội Châu – Hà Nội).
Cả nước đã có 3054 người nhiễm HIV
Có hai gia đình có cả cha mẹ và con đều nhiễm bệnh. Tính đến ngày 22 tháng 9 năm 1995, cả nước đã phát hiện 3054 người nhiễm HIV, trong số này có 2922 người Việt Nam. Thành phố Hồ Chí Minh vẫn là địa phương có số người nhiễm HIV cao nhất, 1474 người. Tiếp đến là các tỉnh Khánh Hòa, Quảng Nam – Đà Nẵng, Bình Định, Đồng Nai. Đặc biệt ở tỉnh Đồn Nai chỉ trong tháng 9 năm 1995 đã phát hiện thêm 50 người, nâng tổng số người nhiễm HIV lên 127 người. Điều đáng lo ngại hơn là cho đến nay Việt Nam đã phát hiện hai gia đình có hai thế hệ nhiễm HIV là bố mẹ và con. Hai gia đình này, một ở Hà Nội và một ở Vĩnh Long, tỉnh Nam Hà là địa phương có số người nhiễm HIV thấp, nhưng trong tháng 9 năm 1995 đã phát hiện thêm hai bệnh nhân mới. Từ 10 tỉ năm 1994, năm nay Nhà nước cấp cho Ủy ban quốc gia phòng chống AIDS là 45 tỷ đồng cho các hoạt động phòng chống HIV/AIDS, Ủy ban cần có đầu tư thích đáng cho công tác tuyên truyền giáo dục và chống lây lan trong cộng đồng (Trích báo phụ nữ).
New Zealand một nhạc sĩ người Kenya đã bị bỏ tù 7 năm về tội có quan hệ tình dục với 5 người phụ nữ khác dù biết mình đã nhiễm HIV. Hai người phụ nữ đã bị lây HIV, 3 người còn lại có xét nghiệm HIV âm tính.
Philippines theo tin từ các cơ quan y tế, tính từ năm 1984 đến nay đã có 577 ca nhiễm HIV nhưng ước lượng có khoảng 60 nghìn người nhiễm HIV. Trong số người nhiễm có 179 người phát bệnh AIDS và 96 người chết.
Thiên đàng: Hay tin trần gian vừa xuất hiện bệnh AIDS tàn khốc, cảm thương. Thượng đế xuống trần gian phán rằng: Ngay bây giờ ai biết chắc mình chưa mắc bệnh AIDS hãy theo ta về thiêng đàng. Nhưng cả thế giới đều im lặng!.
PV-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 55(867)1999

Cái Mũi

Mũi là bộ phận nằm chính giữa khuôn mặt. Mũi có hình dáng khác nhau rất rõ rệt giữa người châu u, người châu Phi, người châu Á… Mũi người châu Phi tẹt và ngắn, giúp cho việc tăng diện tích thoát hơi nước và làm nguội nhanh không khí nóng trước khi lọt vào cơ thể. Mũi người châu u cao và dài, diện tích sụn mũi tương đối lớn, làm tăng lượng máu lưu thông trong động mạch ở niêm mạc mũi. Không khí giá lạnh của châu u vào mùa đông đi qua cái mũi cao rộng này đã được sưởi ấm lên nhiều và các màng nhầy ở mũi đã làm không khí khô khan của xứ này được ẩm ướt thêm lên rất nhiều. Nhờ cấu tạo đặc biệt của mũi mà không khí đi qua mũi đã được giữ khá ổn định ở trạng thái có nhiệt độ là 30 độ C và có độ ẩm là 80%. Các bụi bặm mang theo vi khuẩn, nấm men, nấm sợi đều bị các lông mũi và các chất nhầy ở mũi giữ lại, không cho phép xâm nhiễm vào sâu hơn trong cơ thể. Người châu Á phải chăng đã được trời phú cho cái mũi đẹp nhất không cao quá và cũng không tẹt quá. Mũi không chỉ là cửa ngõ của đường hô hấp mà còn là cơ quan khứu giác của cơ thể. Khi bạn bị ngạt mũi thì ăn uống còn gì là ngon lành nữa. Khả năng phân biệt mùi vì không giống nhau giữa mọi người. Một số người vừa bước vào phòng đã nhận ra ngay mùi gián chết, mùi thuốc lá. Có người còn nhận ra chính xác loại nước hoa khi có một người phụ nữ đi ngang qua. Cũng có người có khả năng khứu giác rất kém. Chuột chết trong nhà mà một tuần lễ sau vẫn chưa khám phá ra được nó chết ở xó nào. Ở Mỹ có một người nổi tiếng về khả năng phân biệt mùi. Về sau ông trở thành nhà sáng tạo ra các loại mùi. Đó là ông Bernar Quelter, chủ một hãng thương hiệu nổi tiếng của New York. Hãng hương liệu này có doanh số hàng năm tới trên 2 triệu đô la Mỹ. Trong hơn 30 năm qua ông đã chế tạo ra được đến trên 10 nghìn loại mùi khác nhau. Các hương liệu này được sử dụng rộng rãi khi sản xuất nước hoa, xà phòng, dầu gội đầu, sữa rửa mặt, sữa tắm, nước giải khát, bánh kẹo, thực phẩm, thậm chí, còn được đưa vào cả màng mỏng đựng thực phẩm, túi giả da… Độ nhạy của khứu giác là khả năng phát hiện được một chất bay hơi ngay ở những nồng độ rất thấp. Với người bình thường, nói chung có thể nhận ra được mùi của Brôm, khi có nồng độ là 1 trên 600 mg trong 50 cm khối không khí hoặc mùi của H2S khi có nồng độ chỉ là 1 trên 700 nghìn mg. Một số chất có mùi đậm đặc thì có thể ngửi thấy khi nồng độ trong 50 cm khối là thấp hơn rất nhiều. Với xạ hương là 1 trên 2 triệu mg, còn với mercaptan là 1 trên 460 triệu mg. Chỉ chất nào có thể bay hơi mới tạo ra cảm giác về mùi.
Tham vấn HIV/AIDS người ta hỏi gì?
Trong công tác tham vấn HIV/AIDS trực tiếp hay điện thoại ở các phòng thâm vấn: Nhà văn hóa Thanh niên, Hội Liên hiệp phụ nữ, Trung tâm Y tế Dự phòng, Liên Đoàn Lao động,… các câu hỏi nêu ra đều tập trung vào đường lây qua quan hệ tình dục trong đó có người là viên chức, có người là công nhân, sinh viên, tài xế, buôn bán… Các đối tượng này đã từng có quan hệ tình dục, với gái mãi dâm, bia ôm, nay cảm thấy lo sợ không biết mình đã nhiễm HIV/AIDS chưa hoặc có người cảm thấy mình không được được khỏe, sụt cân thì lo lắng không biết đó phải là triệu chứng của nhiễm HIV/AIDS không? Các câu hỏi thường được nêu ra là: Cách đây mấy tháng, bạn bè có rủ đi bia ôm, bây giờ muốn biết đã bị nhiễm HIV/AIDS chưa phải làm sao? Mới quan hệ, với gái mại dâm lần đầu làm sao để cô đó bị nhiễm HIV/AIDS chưa? Người bạn tình vẫn khỏe mạnh, không có dấu hiệu gì trên người thì có chắc là họ không bị nhiễm HIV/AIDS chứ? Cách nay 1 tháng có giải phẫu nay bị sốt có phải đã nhiễm HIV/AIDS? Đi bia ôm cách đây 4 ngày, không quan hệ tình dục, nay sốt và tiêu chảy có phải đã nhiễm HIV/AIDS. Chồng thường đi bia ôm, làm sao để biết chồng đã bị nhiễm HIV/AIDS, cách phòng tránh lây từ chồng?
Quan hệ tình dục bao nhiêu lần mới bị lây? Nghe nói nữ dễ bị lây hơn Nam?
Quan hệ với giá mại dâm nhưng cho ra ngoài có an toàn không? Quan hệ miệng sinh dục có bị lây nhiễm HIV/AIDS không? Làm cách nào để biết 1 cô gái mại dâm đã bị nhiễm HIV/AIDS? Cách đây 1 năm có đi bia ôm nay bị nổi ngứa, mất ngủ có phải đã nhiễm HIV/AIDS không? Các đối tượng có hành vi nguy cơ đều đã nghe nói về HIV/AIDS nhưng không áp dụng biện pháp an toàn với lý do lúc đó xỉn quá, chắc lần đầu không sao, hoặc mấy lần trước có thủ sẵn bao cao su nhưng sao lần này quên… Có một câu hỏi ngộ nghĩnh của một thanh niên. Cách đây đã hơn 1 tháng em có đi bia ôm bây giờ nghĩ lại em sợ bị lây HIV/AIDS quá, em có thể trả tiền để bắt cô ta đi làm xét nghiệm được không? Em biết chỗ cô ta làm. Các câu hỏi tham vấn trên cho thấy đường lây qua quan hệ tình dục hiện tại không phải là không phổ biến trong xã hội. Điều này cho thấy HIV/AIDS đã thật sự len lỏi vào gia đình.
GS Nguyễn Lân Dũng-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 55(867)1999.

Nhà tù kinh khủng nhất thế giới

Năm 1997, Stephane, một thanh niên Pháp thất nghiệp nhận làm cửu vạn, cho một tổ chức buôn lậu. Bị bắt với 1,7 kg cocaine, Stephane bị phạt 4 năm tù trong một trại giam kinh khủng nhất hành tinh. Trong khi chờ đợi ngày mãn hạn, anh ta kể lại cơn ác mộng của mình…Mọi sự bắt đầu vào cuối thập niên 1980, tại Orleans, trong một gia đình bần hàn, mẹ Stephane là công nhân, ông bố thì thất nghiệp kinh niên. 15 tuổi, Stephane bỏ học vào đời với đủ nghề như rửa bát, giao hàng, khuân vác. 18 tuổi anh ta gia nhập quân đội. Đang độ tuổi lớn, Stephane mơ ước được chu du nhiều nơi. Nhưng ác nỗi, sau khi khám mắt, ông bác sĩ bảo Stephane bị mù màu đỏ. Ngồi ru rút trong văn phòng, chịu không nổi Stephane bèn xin giải ngũ sau khi cãi lộn với cấp trên: “Tôi kí giấy nhập ngũ để được đi xa chứ không phải quanh quẩn ở xó nhà”. Năm 1997, Stephane thất nghiệp dài dài đến nỗi không còn một xu dính túi. Một hôm, anh gặp Pepe, anh bạn Chile mới ở tù ra. Pepe bảo Stephane: “Có phi vụ cho mày đây. Mang va li đi Curacao, nhận không?” Stephane đáp: “Ok đi ngay!”. Chuyến đi sẽ đem lại cho Stephane chí ít cũng 8 nghìn đô la, và có thể còn có thưởng chiếc Porsche mà Pepe đang sử dụng. Pepe đài thọ tất cả: vé máy bay, ăn uống, khách sạn, Stephane kể lại. Tôi nói với cha mẹ rằng tôi đi nghỉ hè. Chỉ riêng cô bạn gái biết rõ tôi sẽ làm gì. Tôi đã trải qua 15 ngày huy hoàng ở Curacao vùng quần đảo Antilles thuộc Hà Lan với mặt trời, bãi biển, gái đẹp… Vừa đặt chân lên đảo, Stephane đã được những anh bạn Colombie, người của Pepe đón tiếp nồng nhiệt. Cho tới khi có cú điện thoại từ Orleans. Thay đổi chương trình: Pepe bảo anh tới Bogota lấy hàng. Tại đấy, người ta thu xếp nơi ắn chốn ở đàng hoàng cho Stephane. Sau một tuần, một anh chàng Colombie tới tiếp xúc với Stephane: “Tối mai, anh sẽ rời khỏi đây. Người ta đã chuẩn bị cho anh bộ quần áo đặc biệt để giấu hàng”. 16 giờ ngày 3 tháng 5 năm 1997 trước khi khởi hành, Stephane mặc bộ đồ nghề chứa đựng khoảng 30 gói bột trắng. Người của Pepe dặn dò anh mấy tín hiệu để nhận ra đồng bọn, đưa cho 150 đô la và không quên dặn thêm: “Cố gắng giữ thái độ tự nhiên. Phải luôn phớt tỉnh Ăng – lê!”. Như đã dự trù, trong đại sảnh của sân bay, một người đàn ông khi đi qua Stephane giơ tay lên gãi tai: Sau này Stephane kể lại: “Những gói ma túy đã được tôi dán cẩn thận trên bụng và đùi. Chúng được bọc rất kín. 2 con chó săn lùng ma túy đã tới bên cạnh tôi mà không ngửi thấy gì. Tôi càng thêm vững lòng tin và nghĩ rằng mọi sự sẽ êm ru”. Nhưng tới lúc vượt hàng rào hải quan thì vụ việc không diễn ra như Stephane mong đợi: “Tôi xuất trình giấy thông hành mới tinh cho nhân viên kiểm soát mà tin rằng đó là người trong cuộc. Hắn giơ tay lên và 2 tên cớm áp sát tôi”. Trước sự ngạc nhiên của Stephane, họ bắt anh cởi quần áo, xé áo lót anh ra và tìm thấy gói bột. Lập tức, họ rạch một gói và phân tích: Cocaine nguyên chất. Stephane bị bắt. anh chỉ được quyền gọi điện cho ông Bố: “Bố ơi! Con vừa gặp rắc rối tại sân bay Bogota ở Colombie. Chắc còn lâu con mới về được”. Vỡ lẽ ra, Stephane mới biết rằng Pepe đã sử dụng anh như con mồi: “Bọn chúng cố tình để cho tôi bị bắt, như vậy bọn cửu vạn khác sẽ chuyển đi được số hàng lớn”. Stephane bị đưa tới nhà tù Modelo vào buổi tối. Những con chuột cống to bằng mèo đi dạo khắp nơi, mũi hếch lên nhìn các phạm nhân như có vẻ coi thường. Gần 5 nghìn người sống chen chúc giữa những bức tường nhớp nhúa. Bình quân mỗi tuần có 2 người chết. Chắc chắn đây là nhà tù kinh khủng nhất thế giới. Buôn lậu, ma túy, sát nhân, trộm cắp, du kích và những tên cướp có vũ khid được trong coi bởi nhóm ca tù với mức lương èo uột. Không khí ngột ngạt và sặc mùi chết chóc. Những ngày đầu tiên, 5 người được nhét trong một xà lim 2,5 x 1,5mets. Chỉ có duy nhất một cái giường bằng bê tông, người ta sẽ lần lượt ngủ trên đó. Stephane được phân về khu 2, nơi dành cho những lính mới. Anh không bao giờ quên được cảnh rùng rợn diễn ra hôm ấy 6 can phạm bị những người cùng phòng hạ sát bằng dao, 3 bị cắt đứt cuống họng, 3 bị mổ bụng. Ít lâu sau, anh được chuyền về trại 1. Ở đây, muốn ngủ phải trả tiền, nếu không sẽ bị cắt cổ: “Mỗi tuần, bạn phải trả 10 nghìn pensos tương đương với 8 đô la Mỹ cho thằng cha bảo vệ bạn. Nếu không có tiền hoặc bướng bỉnh không chịu chi, thì bạn sẽ phiêu diêu miền cực khổ không biết lúc nào”. Stephane kể lại. Súng lục, lựu đạn, dao găm, mỗi loại vũ khí được giấu dưới áo choàng “trong trại tôi, 80%, can phạm giết người. Cacshd dây 15 ngày, một ngày ở hành lang của chúng tôi đã lĩnh 3 viên đạn vào giữa mặt… Ngay cả những cai tù cũng hoảng sợ. Căn tin thuộc loại tồi tệ nhất thế giới. Cá ươn, cơm hẩm đôi khi lại nhão như cháo. Ở Modelo, người ta phải biết cách xoay sở. Có tiền sẽ có đủ hết 1 nghìn Pesos 1 gói cần sa, 3 nghìn gói pesos 1 tép bạch phiến. Stephane sống nhờ vào tiền tiếp tế của bố mẹ. Anh cũng lén thuê được điện thoại di động cho dù trong nhà tù, nó bị cấm ngặt. Dần dần, Stephane cũng quen với xã hội đen ở đây. (Theo VSD 1999)
Phan Nghi-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 54(866)1998

Giáo dục đồng đẳng là gì?

Giáo dục đồng đẳng là học ở bạn. Học bạn là một cách học tập hiệu quả và dễ dàng vì người dạy là người cùng giới, hay cùng giai tầng xã hội, hay cùng nghề nghiệp, hay cùng chung tình cảnh với người học. Học bạn còn là một kỹ thuật vừa học vừa dạy được dùng trong các nhóm tự lực. Thường người ta áp dụng học bạn trong các nhóm người nghiện ma túy, nghiện rượu và cá nhóm người bị xã hội khinh khi ruồng bỏ như người có tiền án, người tật nguyền, người điên. Những người đồng cảnh ngộ tìm đến với nhau để hổ trợ lẫn nhau đạt đến nhu cầu chung, cùng nhau học tập vượt qua khó khăn, chung để mang đến sự thay đổi mong muốn cho bản thân và cho xã hội. Ông Andrew Bell, một người Anh sinh năm 1753, là giám thị trường Thiếu Sinh Quân ở Egmore và khu giáo xứ nhà thờ Thánh Mary ở Madras, Ấn Độ là người phát hiện và áp dụng Giáo dục đồng đẳng bằng phương pháp dạy kèm lẫn nhau. Trường hợp phát hiện phương pháp này là do ông đã có lần quan sát trẻ con vẽ hình trên cát ở bờ biển Madras. Sau đó, ông cảm thấy nôn nóng với ý nghĩa dùng mâm cát làm dụng cụ rẻ tiền để dạy trẻ tập ráp vần. Hơn thế nữa, ông còn nhận ra rằng, nhờ trẻ con dạy trẻ con là một phương pháp giáo dục là điều quan trọng hơn cả cái mâm cát mà ông nghĩ ra. Phương pháp dạy kèm của ông Andrew Bell đặc biệt nhấn mạnh ở người dạy vì ông cho rằng trong lúc dạy học không thể không học thêm để tiến bộ hơn. Ngày nay, người ta áp dụng Giáo dục đồng đẳng cho nhiều đối tượng khác nhau, hầu hết là trong việc săn sóc sức khỏe cho các bịnh nhân mãn tính và bịnh nhân của các bịnh nan y. Trong thập niên 80, với sự xuất hiện của bệnh AIDS, Giáo dục đồng đẳng đã được sử dụng nhiều hơn trong các nhóm nguy cơ cao như nghiện ma túy, mại dâm và chính bệnh nhân của bệnh này.
Giáo dục giới tính trong nhà trường Ấn Độ
Chuẩn bị cho học sinh kiến thức làm cha mẹ, hơn 9 nghìn trẻ em của 11 trường khu vực Malavani đã được các sinh viên y khoa hướng dẫn về kế hoạch hóa gia đình, và về AIDS. Chương trình này hy vọng sẽ giúp cho các em thấy có trách nhiệm hơn trong hành vi tình dục và tuyên truyền cho các bạn cùng lứa tuổi. Các hoạt động được đưa ra cho giáo viên và phụ huynh thảo luận. Họ đồng ý dạy chung cho cả nam và nữ, nhưng về cơ quan sih dục nên tách riêng nam nữ. Các vấn đề sau được hướng dẫn kèm với phương tiện nghe nhìn. Dân số Ấn Độ lý do dân số gia tăng nhanh, ảnh hưởng của tăng dân số đến thực phẩm, quần áo, nơi ăn chốn ở. Giải phẫu và sinh lý cơ quan sinh dục nam, cơ quan sinh dục nữ. Thụ thai và vai trò của phụ nữ và nam giới trong gia đình sinh lý sự thụ thai, di truyền từ bố mẹ, phát triển của trẻ, vai trò phụ nữ và nam giới trong gia đình, phụ nữ trong xã hội Ấn Độ, nữ quyền. Ngừa thai nói sơ qua một ít phương pháp bệnh lây truyền qua đường tình dục đường lây truyền đặc biệt nhấn mạnh đến lây HIV. Tổng cộng có 596 em học sinh tuổi từ 13 đến 16 tuổi đã tham gia rất chăm chú, hỏi các câu hỏi thích hợp. Trong phần giáo dục thái độ, một nhóm nhỏ từ 10 đến 15 em được giao nghiên cứu 1 tình huống và cử người thuyết trình, thảo luận cởi mở. Thêm vào đó có các hoạt động ngoại khóa, đặt khẩu hiệu, vẽ bích dương, bài hát, sắm vai, trắc nghiệm, tranh luận. Với sự hướng dẫn của giáo viên, các em chọn các đề tài tranh luận như vai trò của truyền thông đại chúng, cấm mại dâm vai trò và tình trạng của người phụ nữ, sự cần thiết của giáo dục giới tính trong nhà trường, giới thiệu về bao cao su. Một số hoạt động có sự tham gia của phụ huynh. Kiến thức của học sinh về dân số, HIV/AIDS cải thiện đáng kể, các em có thái độ tích cực, có trách nhiệm trong việc chuẩn bị làm cha, làm mẹ, kế hoạch hóa gia đình, phòng ngừa lây truyền HIV.
Họp báo về chương trình quốc gia phòng chống các rối loạn do thiếu lode
Nhằm thực hiện quyết định 481/TTg của Thủ tướng chính phủ về việc tổ chức và vận động toàn dân ăn muối IODE, chiều ngày 4 tháng 8 năm 1995, Ban chỉ đạo chương trình toàn dân ăn muối IODE, Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức họp báo tại Trung tâm dinh dưỡng trẻ em. Theo điều tra dịch tể học của Bộ y tế năm 1993 mức thiếu hụt IODE và các rối loạn do thiếu hụt IODE ở nước ta rất đáng lo ngại, ước chừng 94% dân số thiếu hụt IODE thể hiện qua mức IODE niệu thấp, tỉ lệc mắc bệnh bướu cổ trung bình ở 31 tỉnh cả miền núi lẫn đồng bằng là 34,2% có nơi lên tới 60% đến 80% và tỷ lệ trẻ mắc chứng đần độn từ 1% đến 8%. Mục tiêu năm 1995, vận động được 70% người dân thành phố dùng muối IODE, tiến tới toàn dân dùng muối IODE, để đến năm 2000 tỷ lệ bướu cổ ở lứa tuổi học sinh từ 6 tuổi đến 14 tuổi xuống dưới 10%, không còn trẻ bị chứng đần sơ sinh, và toàn dân đạt được muối IODE niệu trung bình là 10 mg/dl. Nhiều vấn đề về muối IODE cách pha chế, phân biệt muối thật, giả, cách phân phối, bảo quản… đã được nêu ra và giải đáp trong buổi họp.
Xuân Đào-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội –1998